• 0,39 (Juan Bidegain, 2010). Laburmetraia. Ondarroako arrantzaleen eguneroko lanaren berri ematen du. Banatzaileek langileoi arrainarengatik ordaintzen dietena eta kontsumitzaileei kobratzen dietena alderatzen du.
  • 13 pueblos en defensa del [[#|agua]] (Francesco [[#|Taboada]], 2008). Dokumentala, 60 min. Mexikoko Pueblo de Morelos Batzordearen borroka du hizpide. Zonaldeko Naturaren kontrako erasorik handiena eragin duten Gobernuaren eta enpresarien menpe dauden baliabide naturalen gaineko kontrola berreskuratu nahi du.
  • 2012 (Roland Emmerich, 2009). Filma, 125 min. Maien egutegiak 2012an mundua akabatuko zela aurrikusi zuen. Hondamendi naturalak ugaritzen hasiko dira: sumendien erupzioak, uholdeak, lurrikarak. Hondamendiok hiriak eta Lurraren gainazala suntsituko dute. Jendea beldurtu egingo da eta lasterka hasiko da. Guda hasi da eta lurraren suntsipen prozesutik bizirik irten nahi dute.
  • A Hologram for the King (Tom Tykwer, 2016). Filma. A failed American sales rep looks to recoup his losses by traveling to Saudi Arabia and selling his company's product to a wealthy monarch.
  • Adi eta mugi - Wake up, freak out (Leo Murray, 2009). Dokumentaltxoa, animaziozkoa, 20 min. Aldaketa klimatikoaren inguruan.
  • Age of stupid (Franny Armstrong, 2009). Filma. Klima aldaketa osatzen duen osagai desberdin askoren arten loturak egiten ditu, gizarte eta ingurumen mailan.
  • Agronautas (Juan Dopico, 2012). Dokumentala. Espainiako erresumako lurretan gauzatzen ari diren aktibismo ekologikozko hainbat esperientzia eta ekintza erakusten dizkigu, bertako protagonistekin egindako elkarrizketen bitartez: nekazari ekologikoak, biodibertsitatearen alde lan egiten dutenak, hirietan baratzeak sustatzen dituztenak, arkitektura-modu autojestionatu eta jasangarriagoak, desazkundearen edo naturaren aldeko ekintzaileak eta pentsalariak... Modu askotan eta ikuspegi askotatik behin eta berriz errepikatzen zaigun mezua da zibilizazio honek ez duela irauterik eta mundu berri bat sortu behar dugula, ez goikoek erabaki egokiagoak noiz hartuko zain egonez, baizik eta hemendik bertatik alternatibak eraikitzen hasiz, norbere kontsumo, garraio eta bizimodu ohiturak aldatuz. Gure artean Pablo Sastrek eta Joseba Azkarragak beren liburuetan landu izan dituzten ideiak, beste ahots batzuetan.
  • Agua viva (Ariadna Pujol, 2005). Dokumentala. Aguaviva, una pequeña localidad de Teruel, se estaba despoblando. Para evitarlo, su alcalde hizo un llamamiento internacional a familias dispuestas a emigrar e instalarse en el pueblo a cambio de [[#|trabajo]] y [[#|vivienda]]. Con este punto de partida, la película recoge las vivencias de los inmigrantes recién llegados y de la comunidad rural que los acoge. Siempre desde un prisma emocional, Aguaviva plasma las tensiones que desencadena la convivencia entre dos grupos cuya fusión no se revela fácil. La película profundiza en cómo los nuevos habitantes asimilan el proceso de integración y cómo los lugareños perciben la llegada de forasteros con maneras diferentes de ver y sentir la vida. A lo largo de un año, el paso de las estaciones va marcando la evolución de los protagonistas, quienes se ven envueltos en un entramado psicológico que altera un paisaje humano hasta entonces infranqueable.
  • Agur plastikozko poltsei (TEKNOPOLIS-ELHUYAR, 2009). Erreportajea. Urtea amaitu baino lehen dendetan ematen dituzten plastikozko poltsa arinak erdira murriztu behar direla eta.
  • Akabuko martxea (Aitor Gisasola, 2015). Dokumentala. Urbiako (Gipuzkoa) mendietatik Uribe Kostara euren artaldeak neguan ekartzen zituzten artzainen zeregina gogoratzen duen "Akabuko martxea" ordubeteko dokumentala
  • All Apologies (Emily Tang, 2012). Filma. Txina hegoaldeko herrixka bat. Yu eta Man alaba baten guraso dira, Yaya, eta bizilagun aberatsagoek, Cheng eta Zhen emazteak, seme bat dute, Zhuang. Zhuang auto istripuz hiltzen denean, Manen motogurdian, epaimahai batek biktimen gurasoei 120.000 dolar ordaintzera behartuko du Yu, Man oso larri zaurituta geratu den arren. Zhenek seme berri bat izan ezin duela aitortzen duenean, Cheng mozkortu eta Yuren etxean sartuko da, hari semearen galera konpentsatzeko beste bat eman diezaion eskatzeko. Yu larrituta dago, bere erredentziorako bidean gertaera tragiko eta saihestezin baten erdian harrapatuta.
  • Almanya. Willkommen in Deutschland (Yasemin Samdereli, 2011). Filma. Alemania, turkiarren begietatik. Bi kulturen arteko harremanari begirada umoretsua.
    Huseyin Yilmazek 45 urte eman ditu Alemanian, «langile gonbidatu» gisa. Erretiroa hartuta, albiste harrigarri bat emanen dio bere familia handiari: etxe bat erosi du Turkian, eta denek hara joatea da bere asmoa. Gainerako kideek ezin dute sinetsi entzuten ari direna, inork ez du Turkiara itzultzeko asmorik. Horrez gain, Huseyinen bilobetako batek haurdun dagoela aitortuko die; inork ezagutzen ez duen ingeles bat da aita.
  • Alta tension. Una brecha en el territorio (Apurtu Telebista eta Autopista elekektrikoak Gasteiz Castejon Ez, 2008). Dokumentala, 30 min. EUSKARAZ ERE BAI. Egitasmo faraoniko batek Gasteizeko azpiestazio elektrikoa Maruarte-Castejoneko egitura elektrikoarekin lotu nahi du, Nafarroan. Hortarako lurraldean 110 kilometroko orbaina egin nahi dute. Gehigarri bezala Joseba Girbao eta Pablo Llorenteri eginiko elkarrizketak aurkituko ditugu. Euskara zein ingelesezko azpitituluekin.
  • http://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/altzairuzko-emakumeak
  • Amama (Asier Altuna, 2015). Filma. Tonu errealista eta fantastikoa uztartu ditu zuzendari bergararrak baserriko familia-istorio hau kontatzerako orduan. Guraso eta seme-alaben arteko harreman zaila aurkezten zaigu: baserriari eutsi beharrak loa galarazten dio aitari (Kandido Uranga) eta ez du asmatuko nola jokatu kaleko bizimoduaren aldeko aukera egin duten seme-alabekin, batez ere hurbilekoena duen alabarekin (Iraia Elias). Bere bizimodua hurrengo belaunaldietan ez galtzeko grinaren grinaz, ingurukoekin loturak hausten ditu. Bitartean, ezer esan gabe dena ikusten ari da Amama (Amparo Badiola), belaunaldien arteko transmisio-katea sinbolizatzen duen pertsonaia. http://www.argia.eus/argia-astekaria/2475/asier-altuna, http://www.argia.eus/blogak/boligrafo-gorria/2015/09/21/aldatzeaz-eta-irauteaz/
  • Amanece Dignidad (Anna Castillo, 2011). Dokumentala, 30 min. Duela zenbait hamarkada esaten da multinazionalak Latinoamerikara iritsitakoan aurrerakuntza sustatu eta biztanleriaren bizi-kalitatea hobetuko zutela. Aitzitik, gizarte eta ingurumen ondorio latzak sortu dituzte. Horrela bizi izan du Domingak Bolivian, Gloriak Ekuadorren eta Norquisek Venezuelan. Ondorio hauen aurrean, beren komunitateekin batera antolatu dira euren eskubideak defendatzeko eta bizimodu duina ahalbidetuko dieten bestelako garapen ereduak exijitzeko. Hauek dira beraien istorioak.
  • An inconvenient truth-Egia deseroso bat (Al Gore, 2006). Dokumentala. Filmean, berotze globalaren arriskuen eta horren eragile nagusien berri ematen da. Klima aldaketarena egia deserosoa omen da zenbait agintarirentzat, hortik dator filmaren izenburua.
  • Aquarius (Kleber Mendonça Filho, 2015). Filma. Saririk ez zuen jaso iazko Cannesko zinemaldian, baina ezustekorik atseginena izan zen film brasildar hau. Clara Recifeko musika kritikari ohi bat da. 65 urte ditu, eta eraikin berezi batean bizi da: Aquarius-en. Etxebizitza arloko sustatzaile batek hango apartamentu guztiak erosi nahi ditu, baina Clarak ez dio berea saldu nahi, eta gerra piztuko da bien artean.
  • Aqui para permanecer (Oliver Bourgeois eta Pierre Barougier, 2010 ?). Film-dokumentala. Ingurugiroari buruzko filma. Naturaz hausnartzen da, planetaren egoeraz.
  • Aral. El mar perdido (Isabel Coixet, 2010). Dokumentala. We Are Water fundazioarentzat ekoitzitakoa, Asia erdialdean dagoen Aral itsasoaren hondamendi ekologikoari buruz.
  • Arbitrage - El fraude (Nicholas Jarecki, 2012). Filma. Richard Gere finantzetako marrazo baten paperean, iruzur eta gezurretan nahastuta familian zein negozioetan, baina alderdi humano bat ere erakutsiz aldi berean. Intriga ere badu filmak aurrera egin ahala.
  • Arduraz kontsumitu, mundua ez zatitu (Ikastolan Elkartea eta Emaus, 2009). CD-ROM honen helburua kontsumo arduratsuaren eta bidezko merkataritzaren alde lan egitekoa da. Hau da, Ipar-Hegoaren arteko desberdintasunak, bidezko merkataritza eta kontsumo arduratsuarekin bideratzea. Iparraldeko ikuspuntua eta Hegoaldeko lana. Iparraldeko ikuspuntutik iparraldeko eta hegoaldeko bizimoduak alderatzen dituen filma ikusiko dugu. Hegoaldeko lana atalean aldiz, hegoaldeko familia baten etorkizuna erabakiko duen estrategia jokoa aurkituko dugu.
  • Armas de mujer (M. Nichols, 1989). Filma. Tess (Melanie Griffith), una joven neoyorquina de extracción humilde, acude todos los días en ferry a su oficina dispuesta a luchar con uñas y dientes para alcanzar y superar cuanto antes el nivel de sus jefes. Sin títulos académicos, formación profesional ni posición social, es una más de la treinta secretarias que trabajan en la empresa Petty Marsh, pero ella desea desesperadamente un empleo mejor.
  • Artzainak: shepherds and sheep (Javi Zubizarreta, 2009). Film laburra. Euskal artzainen bizimodua erakusten da.
  • Atrapados en Chernobil (Bad Parker, 2012). Filma. La película sigue la aventura de un grupo de seis jóvenes que deciden contratar un tour de turismo extremo por la ciudad de Prípiat, arrasada por la explosión del reactor nuclear de Chernóbil en 1986. Los chicos ignoran las advertencias de las autoridades y se adentran con el guía por una ciudad que lleva abandonada más de 25 años. Abandonada... en teoría. Porque pronto descubrirán que, lejos de estar solos, están muy (mal) acompañados...
  • Aupa Etxebeste¡ (Asier Altuna eta Telmo Esnal, 2005). Komedia arina da filma hau. Protagonista ekonomikoki gutxira etorritako familia dugu. Familiak, herrian lortutako estatusa mantendu nahian, oporretara irten den planta egiten du, gero ezkutuan etxean geratzeko.
  • Avatar (James Cameron, 2009). Filma. 2150. urtean girotua, jasotzen diren gertaera guztiak Pandoran kontatzen ditu, Polifemo lurraren ilargi batean eta bertan na’vi izeneko giza arraza itxurako izakiak daude. Gizaki berezi hauek klanetan bizi dira, film osoan zehar oso garrantzitsua den eta oso preziatua den mineral bat estaltzen duen zuhaitz erraldoi baten inguruan. Mineral honek, Lurraren arazo energetikoen soluzioa ekarriko luke: unobtainiuma. Jake Sully, paraplegiko geratutako marine bat, hautatua da Avatar programan parte hartzeko, zientifikoen burua na’vi gorputz artifizial batzuetara garraiatzeko proiektu bat da, bertakoekin komunikazioa erraztekotan. Proiektu honek Jake bidaltzen du na’vi-ei buruzko informazioaz hornitzera, haien nahia zuhaizpeko mineralak lortzea baita, eta hala ez bada, armadaren indarraz baliatu beharko dira na’vi-ak berehala zuhaitzaren ingurutik kanporatzeko.Hasiera batean, Jakek oso ondo betetzen du bere lana, baina bertoko batez maitemintzen da, Neytiri. Haien lurrei ez dietela uko egingo konturatzen da eta zeinen alde dagoen erabaki beharko du.

  • B (David Ilundain, 2015). Filma. David Ilundain euskal zuzendariak diruzain ohiaren aitorpena baliatu du bere lehen film luzea egiteko.
  • Bailando con el diablo (RTVE-DOCUMENTOS TV, 2011-03-01). Dokumentala. Brasilgo Rioko txaboletako narkotrafikoaren arduradunei eginiko elkarrizketak.
  • Bamako maitea - Querida Bamako (Omer Oke eta Txarli Llorente, 2007). Filma. Pelikula honek Moussaren bidaia kontatzen digu. Moussa kazetaria zen bere herrian baina pobreziak bultzatuta, familia bere herrian utzi eta Europarako bidea hasten du. Bidea bakarrik hasten du baina laster aurkituko ditu historioan lagun izango duen bikotea. Bide ezezagun hori urtean milaka pertsonek hasten dute baina amaitu gutxik amaitzen dute, naiz eta guk beste era bateko irudia izan. Bidea oso gogorra da, desertua, mafiak, ejerzitoak, ozeanoa, mugak,… Azkenean Europa: Madril, Bilbo. Eta agian Europa ez da beraiek uste zutena.
  • Banlieues. Pariseko matxinadak-Banlieues Hack Movies - Coleuers (Eguzki Bideoak, 2010). Dokumentala. AZPITITULUAK EUSKARAZ ERE BADAUDE. 2005eko urriaren 27an, Ziad Benna eta Bouna Traoré gazteak Pariseko periferian hil egiten dira poliziak jarraitzen dituen bitartean. Hurrengo asteetan 8.700 auto erretzen dira eta 2.700 pertsona atxilotu egiten ditu poliziak.
  • Barraques. La ciutat oblidada (TV3, 2010). Dokumentala. Txabolismoa Bartzelonan duela 50 bat urte.
  • Barreiros, motor humano (Marco Besas, 2007). Dokumentala. Eduardo Barreiros es una de las principales figuras de la industria española de la automoción, "El Ford español" a decir de muchos autores. Fundador de la marca de motores que llevaban su nombre y dueño de casi la mitad de los camiones que circulaban por España en los años de la dictadura. Tuvo la genial idea de convertir motores de gasolina en diesel, creó una empresa con casi 25.000 trabajadores. En 1963, Eduardo Barreiros, un joven mecánico que habí­a forjado un imperio industrial a base de su propio esfuerzo, se aliaba con la multinacional estadounidense Chrysler para alcanzar su sueño: fabricar coches. Será el principio del fin, cinco años más tarde Barreiros desaparece como marca de automóviles. Este documental es la historia del auge y caí­da de este magnate, con los testimonios de aquellos que lo vivieron en primera persona..
  • Barrio (Fernando Leon, 1998). Filma. Javi, Manu eta Rai lagunak eta institutuko kideak dira. Madril hegoaldeko kanpoaldean bizi dira, eta uda beren auzoan pasatzera kondenaturik daude. Ez dute dirurik, ezta egitekorik ere, baina bai nahi eta amets ugari. Neskeei buruz asko hitz egiten dute, baina gutxi dihardute haiekin. Munduak haren erakusleihoa erakusten die, baina ez dute berau gozatzeko gonbidapenik. Elkarrekin ulertuko dute zeinen zaila den auzotik ateratzea. Azken finean, zeinen zaila den haztea.
  • Basaburuko altxorrak (Mikel Hiribarren, Maiatz, 2017). Peio Zedarrik hitzaurrean aitortzen duenez, Maiatz argitaletxeak plazaratu duen “Basaburuko altxorrak” liburuaren erruduna ez da Hiribarren bera, baizik bere gazta, axuri eta barazkiak gozatzen dituzten bezero talde bat. Azken 38 urteotan Aroztegia etxaldea aurrera atera duen laborariak aski lan badu liburugintzan hastea amestu aurretik: artaldearen zaintzak sortzen dituen eguneroko lanak, lau etxalderen artean osatutako Basaburuko Saskia kontsumo taldeak ematen dituenak, Confederation Paysanneko idazkari nagusi izatearenak, Iparraldean bezala Hegoaldeko edonon agertu beharra daukan hurrengo bilera…
Gauza da Basaburuko Saskiaren bezero diren bi ziento familiak etxean hamabostero haragi, gazta eta barazkiz beteta jasotzen duten otarrean aurkitzen dutela orritxo bat dakarrena alde batetik hurrengo hamabostaldirako aukeran daukaten generoaren zerrenda, bestean bi artikulu labur, frantsesezkoa Haraneko Kristianek idatzia, euskarazkoa Aroztegiko Mikelek. Peio Zedarrik hitzaurre dotorean idatzi du: “Lerroz lerro, hizkiz hizki, etengabe, Mikelek defendatzen du laborantxa modelo bat, laborantxa herrikoi eta iraunkorrarena, arbuiatuz beste eredu bat, agro-industria produktibista eta suntsigarria. Mikelen kezkek edo esperantzek laborantxaren oraina eta geroa dute bihotzean. Hasiz Mikelen xede nagusitik: laborariek eskura dezatela beren ordainsari zuzena. Bainan ez nola nahika, baizik lurraren eta gizonen errespetu osoan. Aroztegiko semearen laborantxa eredua da herrikoia eta iraunkorra. Herrikoia saltzapen labur eta xuxenekin. Herrikoia etxaldeen burujabetza eta autonomia ardatz nagusi delarik, berak diolarik: ‘Berriz asmatzekoa da etxez etxekoa, herrian herrikoa’”. “Basaburuko altxorrak” dastatzean, irakurleak aurkituko ditu sakontasun handiko kronikak sotiltasunezko azalez horniturik, elegantzia galantez. Think global, act local Lapurdiko ukuilu batean mamitua. Gerezia noiz nola loratu den, erosle-lagunek ezagutu beharreko adiskide baten heriotza, klimaren beroketa edo langileen greba bat Itsasun, txikian agertzen da handia. Dio Zedarrik Mikelez: "Badaki Itsasuko artzain laborariak bilakatzen erakasle, gaiak hola galdegiten badu. Argitzen gaitu, gidatzen gai korapilatsuetan. Irakurlearen alkian eta heinean jartzen da, pedagogo bihurtuz, sonbat aldiz tituluan berean laburbilduz artikuluaren muina, eman dezagun adierazteko kapitalismoaren iraupena: 'Bakotxa biziki atxikia bereari... ontasun purrusken menturan!'. Gai seriosak jorratzen ditu beraz Mikelek bainan gehienetan umorearekin, distantzia salbagarri batekin. Badaki nehork baino hobeki hausten gertakari baten gogorkeria ximista batez, adibidez Donapaleun gertatu manifestaldi bortitz bat aipatzerakoan: 'Arma gizonek galtzen dute matraka, paltoa eta kasketa!'".
  • Basoa adituen begietan (ETB-Teknopolis, 2010-05-05). Erreportajea. EAEan pinua da nagusi, eta bertako basoa iristeko zailagoak diren lekuetan dago. Hala ere, azken hogei urteetako paisaiaren bilakaera aztertu duen ikerketa baten arabera, pagadiak, hariztiak, eta oro har baso mistoak hobera bidean daude.
  • Baso Ahaztuak (?, ?). Dokumentala. Euskal Herriko basoen garapena.
  • Batalla de Seattle (Stuart Townsend, 2007). Filma. EUSKARAZ ERE BAI. Narra la dramática situación que tuvo lugar en el encuentro de la Organización Mundial del Comercio (OMC) en Seattle en 1999, donde unos 100.000 manifestantes provocaron el caos en la ciudad. Durantes esos días, decenas de miles de personas tomaron por asalto la calle en protesta contra la poderosa organización supranacional. Lo que comenzó como una protesta antiglobalización tranquila, reivindicando el cese de las conferencias de la OMC, se convirtió en un motín, que finalmente obligó a proclamar el estado de excepción, lo que desembocó en la adopción de una postura de combate contra el Departamento de Policía de Seattle y la Guardia Nacional por parte de una masa de manifestantes pacíficos sin armas. A partir de estos hechos, "Batalla en Seattle" entrelaza puntos de vista diferentes de la sociedad, desde los manifestantes y la policía, hasta los delegados que intervenían en la conferencia y aquellos que intencionada -o accidentalmente- se vieron involucrados en la batalla campal en las calles de Seattle.
  • Bat, bi, hiru...zenbat potosí (Elkartasun Bideak-ETB, 2009). Dokumentala. Argentinako meategi asko atzerriko enpresen esku dago.
  • Bazen behin uharte bat - Había una vez una isla. Klima-aldaketaren alde gizatiarra (Briar March, 2010). Dokumentala. Zer gertatuko litzateke zure familiak, klimaren aldaketaren eraginez, bere etxetik alde egin behar izango balu? Hau da Ozeano Bare edo Pazifikoaren hego-mendebaldean dagoen irla txiki baten errealitatea: Takuu. Itsasgoretan urak bertako etxeak hartzen dituen bitartean, Polinesiako herri honen bizitzakklima aldaketaren benetako ondorioak jasaten ditu. Egoera aztertzeko kanpotik joan diren bi zientzialarik eta Telok, Endarrek eta Sattyk, bertako hiru lagun, beraien bizitzan, kulturan eta hartu behar izango dituzten erabakietan -ez bakarrik familiak babesteko, nortasuna ere babesteko- sartzeko baimena eman digute.
  • Begiz begi (Alberto Iñurrategi, BBK, 2009). Dokumentala + liburua. “Begiz Begi”k gaur egungo mendi-zaletasunari so egiten dio; mendiaren aurrean gizarteak duen jarrera eta alpinistek beren bidaiak nola antolatzen dituzten aztertzen ditu. Horrezaz gain, Iñurrategik bere gogoetak plazaratzen ditu mendiaren munduaren inguruan, askotan pentsamendu orokorraren aurkakoak direnak. Halaber, mendizaleak bidaiariek espedizioei aurre egiteko orduan dituzten jarrerak salatzen ditu, bere ustez alpinismoari kalte egiten diote eta. Dokumentalak Koldo Izagirreren testuak eta Francisco Garcia Alvarezen musika ditu, eta munduko zenbait gailurretan hartutako irudiak eskaintzen dizkio ikusleari, zuri-beltzeko sekuentziekin uztarturik.
  • Behi aziendak (lekaio kultur elkartea, 2015). Dokumentala. Ikus-entzunezkoak 25 minutuko iraupena du eta bertan behi aziendek herrian izan duten bilakaera azaldu dute. Haragitarako behiak hazten dituzten Dornaldegi baserrikoekin eta esnetarako behiak dituzten Age- rrekoekin hitz egin dute. Gainera, bideoan belar-biltze prozesua ikus daiteke. Lekaiokoek urtero gai bat jorratzen dute. 2012an gariarena aztertu zuten eta urte hartan erabaki zuten lehenengoz irudiak grabatzea. «Xehetasun askok ihes egiten zigutela ikusi genuen eta horregatik erabaki genuen irudiak hartzea», azaldu du Xabi Lasa Lekaioko kideak. Grabatutako irudiekin dokumentala prestatu zuten.Garai bateko bizimodua nolakoa zen jasotzen ari dira. «Gure helburua transmisioa da eta baserritar talde baten laguntza dugu. Oso inplikatuta daude. Ondo dakite beraiek direla bizimodu tradizionala ezagutu duen azken belaunaldia. Garai bateko ustiaketa modua ezagutzen duen azken belaunaldia, eta jakinduria hori guztia beraiekin joango da. Izan ere, egun baserria industria bat da». Urretxuko baserritarren eta Lekaioren lanari esker, etorkizuneko belaunaldiek garai batean nola bizi ziren jakiteko aukera izango dute. Behi aziendak nolakoak ziren jakingo dute, adibidez. «Dokumentalean lehengo eta egungo ereduak aztertu ditugu. Horretarako, Agerreko eredua eta Dornaldegikoa aztertu ditugu. Irudiak bi baserri horietan, Iturbenen eta Ipeñarrietan hartu ditugu. Iturbenen behi jeztea grabatu dugu eta Ipeñarrietan garai bateko belar-biltzea», azaldu du Lasak. Gauzak asko aldatu dira azken hamarkadetan. «Lehen behiak lanerako erabiltzen ziren bakarrik: etxerako ziren, ez ziren esplotatzen. Orain lehiaketak, garapen zentroak… daude», aipatu du.

  • Belo Monte, anuncio de una guerra (Andrë D'Elia, 2012). Belo Monte urtegia munduko ingeniaritza proiekturik handiena da egun, munduko hirugarren urtegirik handiena izango da. Hainbat auzitegik geldiarazi dute, baina Brasilgo gobernuak energia hornikuntzarako herri interesekotzat jo du. Jada hasitako eraikuntzak ingurumen, ekonomia eta gizarte hondamena dakar berarekin Amazonasen bihotzean, Xingu ibaiaren Volta Grandean. Artelan hau eskualdera egindako hiru espedizioetan filmatua izan da eta inpaktu handiko irudiak eta proiektu honetako interesdun nagusiei eta lantegi hidroelektrikoaren aldeko tokiko politikariei egindako elkarrizketak ditu, baita interesdunei egindakoak ere; agintari indigenei ( Raoni eta Megaron buruzagiak, esaterako), Fiskal nagusiari (Felicio Pontes Doktorea) eta FUNAIren Presidenteari (Márcio Meira).
  • Bedrag-Follow the money (Anders Frithiof eta Jeppe Gjervig, 2016). Telesaila. Energia berriztagarria iturri naturaletatik sortzen den bezala, pertsonaiek mugitzeko behar duten erregaia diru-gosea izango da. Hasierako titulu bikain horietan ikus dezakegun bezala, hainbat momentutan itolarria sentituko duten arte. • Azpigeruzaz osaturiko telesail honetan, pertsonaia horiek ezinbesteko funtzioa betetzen dute: Mads izeneko danimarkar polizia. Alexander Södergreen, Evergreen enpresako zuzendaria. Claudia, mailaz igotzeko irrikaz dagoen abokatu gaztea eta Nicky, kotxeak lapurtzeagatik, aurrekari penalak dituen mekaniko gaztea. Breaking bad telesaileko Jesse Pinkmanekin antzekotasunak dituen pertsonaia. Bere galmena drogak izan beharrean, delitu txikiak direlarik.
  • Bigarren lehorreratzea. Espainiako multinazionalak Latinoamerikan-El segundo desembarco. Multinacionales españolas en América Latina (Jose Manzaneda, 2010). Dokumentala, 41 min. Bigarren lehorreratzea: Espainiako multinazionalak LatinoamerikanEspainiako estatuko multinazionalak Latinoamerikan garatzen ari diren "benetako lana" erakutsi nahi du lan honek. Bakea eta Duintasuna elkarteak eta OMAL behatokiak ekoitzita, multinazionalen ondorio ekonomiko, sozial eta ekologikoak agerian utzi nahi dituen dokumentala da. Gidoia, errealizazioa eta ekoizpena: Jose Manzaneda Edukien aholkularitza: Petro Ramiro, Erika Gonzalez, Jorge Lago eta Kristina Saez Off-ahotsa: Maribel Legarreta Data: 2014-11-28.
  • Bioerregaiak. Irtenbide ala arazo-iturri? (BERDE-BERDEA, 2009-2010)
  • Bizirik atera direnak (ETB-Elkartasunaren bideak, 2009). Dokumentala. Kolonbiako Medellin hiria lehen eta orain.
  • Bring the sun home (Chiara Andrich eta Giovanni Pellegrini, 2013). Chiara Andrichek eta Giovanni Pellegrinik zuzendutako dokumentalak kontatzen du El Salvadorreko landa eremu txiro bateko bi emakumezko erdi-analfabeto nola joaten diren Indiako Telonia herrira, eguzki panelak jartzen ikasteko ikastaro batera, Barefoot College deituriko boluntarioen elkarteak gonbidatuta. Aldi berean, pelikulan ikus daiteke Indiako eskolan ikasitakoa nola jartzen duten praktikan beste bi emakumek Perun.
  • Cambio de sentido (?LA NOCHE TEMATICA, ?). Dokumentala. Documental que explora la adicción al automóvil en la sociedad actual y trata de dar respuesta al coste ecológico y energético que dicha adicción genera. Los Ángeles se ha convertido en ejemplo de ciudad concebida para el automóvil. este modelo de sueño americano ha sido exportado a Europa y al resto del mundo; el coche lo ocupa todo y no hay lugar para los peatones. Los coches causan más de un millón de muertes anuales en accidentes de tráfico, y producen consecuencias catastróficas como consecuencia de la polución que generan. El documental también indaga en la búsqueda de energías alternativas menos contaminantes que el petróleo y hace hincapié en que no es demasiado tarde para realizar un “cambio de sentido”.
  • CAN: Kutxa Hutsa (Ateak Ireki, 2013). Dokumentala. Egun kutxak bizi duen egoera horretara nola heldu den bahi dute azaldu lanaren egileek. "Nola da posible 1.200 edo 1.300 milioi euro balio zuen kutxa bat, 150 milioiren truke saldu izana? Hori da Nafarroako gizarteari azaldu behar zaiona», aldarrikatu dute.
  • __Capitalism: a love story__ (Michael Moore, 2009). Dokumentala. Gaur egungo munduan gertatzen ari den krisira eraman gaituen sistema ekonomikoari kritika zuzena eta krudela da. Filmak kapitalismoaren ondorioak berrikusten ditu banan-banan, eratu den pobrezia berriaren arduradunak adierazten ditu eta zenbait konponbide proposatzen ditu. Politikoak, bankariak, ekonomistak... Mooren kamarari aurre emango diote. Zuzendariak euren etxeetatik kanporatuak izan diren familien egoera tragikoa aurkezten du gordintasunez eta baita euren langileen heriotzarekin dirua irabazten dituzten enpresen lotsagabekeria eta besteen miseria aprobetxatuz onura bilatzen dituztenak ere.
  • Captain Philips-Phillips Kapitaina (Paul Greengrass, 2013). Filma. EUSKARAZ ERE BADAGO. Somaliako uretan izan zen bahiketa batean oinarritua. 2009 urtean, nazioarteko uretan Somaliako itsasertzetik 145 miliatara, Afrikako Adarrean, 'Maersk Alabama' zamauntzia, Richard Phillips Estatu Batuetako itsasgarraio Kapitainaren aginduetara, somaliar itsaslapurrek erasotua eta bahitua izan zen. Berrehun urtetan bahitutako lehen itsasuntzi amerikarra izan zen.
  • Carmina y amén (Paco Leon, 2014). Filma. Carminaren senarraren heriotzaren ondotik, hark kontu bat proposatuko dio alabari. Ez dute hainbat egunez heriotzaren berririk emanen, eta, horrela, haren pentsioa kobratzeko aukera izanen dute. Horiek horrela, gorpua Sevillako auzune txiro bateko etxe batean ezkutatzea erabakiko dute.
  • Cartas de un hombre muerto ( Konstantin Lopushansky, 1986). Filma. Tras una guerra nuclear, los supervivientes se han refugiado en bunkers subterráneos para protegerse del invierno nuclear. Sin embargo, una nueva generación encuentra la forma de crear una nuevo sistema de vida sobre la Tierra.
  • Casual Day (Max Lemcke, 2007). Filma, 94 min. Enpresetako lan giroaren kritika beltza. Casual day delakoa AEBetako enpresen ohitura bat da. Enpresa batzuek ostirala aprobetxatzen dute langileekin mendira txango bat egin eta hainbat jarduera egiteko. Helburua da langileen arteko harremanak hobetzea, estresa gutxitzea eta produktibitatea hobetzea. Halako ekimen bat Espainiako enpresa batera eramanda gerta daitekeena kontatzen du Max Lemckek film honetan. Hasiera batean komedia bat dirudi, baina izatekotan komedia beltza da. Eta dramatismotik gehiago du barrea sorraraztetik baino. Istorioko protagonista Ruy da. Beti nahi izan duen bezala bizi izan da. Baina orain konpromiso bat du: neskalagunaren aitak lanpostu garrantzitsu bat lortu dio bere enpresan. Bere oinordekoa izatea nahi du. 25 urterekin, Ruy harrapatuta sentituko da.
  • Catastroika (Aris Chatzistefanou eta Katerina Kitidi, 2012). Dokumentala. The creators of Debtocracy, analyze the shifting of state assets to private hands. They travel round the world gathering data on privatization and search for clues on the day after Greece's massive privatization program.
  • Cleveland vs. Wall Street (Jean-Stéphane Bron, 2010). Fikziozko dokumentala. Krisiaren kronika. Zabor hipotekak eta krisia. 2008ko urtarrilaren 11n, Cleveland hiriak, Josh Cohen abokatuak ordezkatuta, 21 banketxe demandatu ditu, hiria suntsituta utzi duen bahikuntza inmobiliarioaren erantzule direla leporatuz. Egun horretatik aurrera, Wall Street-eko erakunde finantzario handiak kasua auzitegietara iristea eragozten saiatzen ari dira. Pelikula hau beharbada inoiz egingo ez den epaiketa baten historia da, eta bertan dena da benetakoa, parte-hartzaileak eta haien testigantzak barne: epailea, abokatuak, lekukoak, baita auzitegiko kideak ere... Lekukoen deklarazioekin, pausoz pauso joango da argitzen subprime kredituek (“zabor hipotekak” ere deitzen zaienak) funtzionatzen duten modua, azken urteotan munduko ekonomia hankaz gora jarri duten kreditu hipotekarioek, alegia. Kapitalismoari eta egungo krisialdi ekonomikoari buruzko alegia unibertsala.
  • Cinco metros cuadrados (Max Lemcke, 2011). Filma. Krisi ekonomikoaren ondorio lazgarriak.
  • ¿Comercio justo a cualquier precio? (RTVE-LA NOCHE TEMATICA, 2012-08-25) . Dokumentala. En los años 80 comenzó a desarrollarse el comercio justo en los pequeños comercios y tiendas concienciadas con la ayuda a los más pobres. Ahora este tipo de productos están en todas partes incluidas las grandes cadenas de hipermercados. Pero ¿realmente la venta de estos productos beneficia a los agricultores pobres, para quienes se supone que van los beneficios obtenidos?
  • Comprar, tirar, comprar - The light bulb conspiracy (Cosima Dannoritzer, 2010). Dokumentala. Produktuen iraupen txikia salatzen du. Kontsumoa bultzatzeko, enpresa askok oso gutxi irauten duten produktuak diseinatzen dituzte. Bonbillen fabrikazioarekin duela hamarkada batzuk sortutako jokabidea gaur egungo iPodetara iritsi da. Izan ere, tresna horien bateriak urtebetean beste iPod bat erostera eraman izan ditu kontsumitzaileak. Halako jokabideak aztertu ditu Cosima Dannoritzer zuzendariak //Comprar, tirar, comprar// dokumentalean. Gaia mahai gainean jartzeaz gain, konponbideak proposatu dituzte egileek, pentsalari eta ikertzaileen iritzien bitartez (SUSTATU, 2011-03-14).
  • Contaminación: el ocaso de la luz (BBC, ?). Dokumentala. Klima aldaketaren beste ondorio bat. Duela 50 urte baino eguzki argi gutxiago jasotzen da egun Lurrean.
  • Con tu dinero (Iker Espuñez, 2012). Dokumentala. Bankuen jarduera aztertzen du, eta bankugintza etikoaren berri ematen du.
  • Cooperatives de Treball a Mondragón (TV3-LATITUDS, 2012-11-26)
  • Corporate (Nicolas Silhol, 2017). Filma. Emilie Tesson-Hansen giza baliabideen arduradun gazte eta eraginkorra da konpainia handi batean. Baina tragedia bat gertatuko da enpresan, eta ikertzen hasiko dira. Gertatutakoa ordainduko dutenen zerrendako lehen postuan dago. Aurre egin beharko dio lan begiralearen presioari, baina baita enpresan bertan bere kontra bihur daitekeen zuzendaritzari ere.
  • Cosima Dannoritzer zaharkitzapen programatua (ARGIA MULTIMEDIA, 2011ko maiatza). Cosima Dannoritzer alemaniarraren Comprar, Tirar, Comprar dokumentala izaten ari den arrakasta ikusirik Cristinaenea Fundazioak Donostiara ekarri zuen Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxean hitzaldia eman zezan. Bertan, elkarrizketatzeko aukera izan genuen zaharkitzapen programatuaren inguruan gehiago jakin asmoz.
  • Cosmopolis (David Cronenberg, 2012). Filma. Oso sinplea da Cosmopolis-ek kontatzen duena. Eric Packer gazte dirudunak New York hiria zeharkatuko du bere limusina erraldoian sartuta. Ile-apaindegira joan nahi du, eta horretarako hiriaren alde batetik bestera egin beharko du. Barnean nekez nozitzen ahal du kanpoan gertatzen ari dena, baina jakin badaki herritarrak sutan daudela: matxinada bat hasia da eta ezinegona da nagusi. Kanpoko munduarekiko lotura barneko pantailek emanen diote: albisteak, burtsaren indizea, mezuak... Horrekin batera, bidean zehar hainbat pertsona igoko dira haren autora: bazkideak, emaztea, maitaleak... Horrez gain, mehatxatuta sentituko da Packer, ziur baita norbaitek hil nahi duela, baina ez daki nor den, ezta noiz hilko nahiko duen ere. Cosmopolis-ekoa inguru apokaliptikoa izaten ahal zen orain dela hamar urte, baina gaur egungo ustezko mundu aberatsaren errealitatearekin bat datorren deskripzioa da. Madrilgo manifestazio handiak direla edo Ocuppy Wall Street mugimendua dela, horien oinarria dago liburuan: kapitalismoaren amaiera irudikatu zuen Don DeLillok, eta horixe bera da orain Cronenbergek pantailetara eraman nahi izan duena.
  • Crematorio (Jorge Sánchez-Cabezudo, 2011). Telesaila. Crematorio es la historia de los Bertomeu, una familia que ha conseguido amasar una gran fortuna a lo largo de varias generaciones. Rubén Bertomeu dejó atrás los negocios agrícolas para crear un entramado empresarial que le ha convertido en el hombre más rico y poderoso de Misent. Únicamente en el entorno familiar Rubén Bertomeu encuentra oposición a su manera de entender el progreso.
  • Cuando la Tierra Llora. Operación Diablo (Stephanie Boyd, 2010). Dokumentala. Urrea erauzteko munduko meatzaritzako enpresarik handienak eskualdean lan egiten duten giza eskubideen defendatzaileei egindako jazarpena kontatzen du. Film honek, estatuek eta Merkataritza Askeko Itunek sustatu eta babesturiko meatze-erauzketaren gizarte, ingurumen eta politika mailako ondorioak erakusten ditu.
  • Cypher( Vincenzo Natali, 2002). Filma, 109 minutu. George Orwell eta Philip K. Dick idazleen unibertso ilunaz zipriztindutako harribitxi batekin datorkigu Natali. Kontulari arrunta besterik ez da Morgan Sullivan. Espioitza industrialean aritzen den enpresa batean hasi da lanean. Egitekoa erraza da. AEBetan barrena antolatutako enpresa batzar jakin batzuetara joan, eta bertan hitz egiten den guztia grabatu. Luxuzko hotel batean, Rita izeneko neska eder bat ezagutu du. Bere espioitza lana ez dela dirudiena aitortu dio Morgani neska misteriotsuak. Oharkabe, konspirazio ilun baten biktima izango da mutila. Zientzia-fikzioa eta suspensea dira film honen ardatz nagusiak. Pelikula hotza da Cypher. Amaiera harrigarria duen puzzle konplexua. Thriller futurista moderno baten estetika duen arren, zinema klasikoaren eragin handia du.
  • Darwinen ametsgaiztoa (Hubert Sauper, 2004). Dokumentala. Environmental and social effects of the fishing industry around Lake Victoria in Tanzania.
  • De nens (Joaquim Jordá, 2003). Dokumentala. Hasierako muntaiak ia lau orduko iraupena zuenez, bertsio motzago bat atondu behar izan zuen areto komertzialetan ikusiko bazen. Dokumentalaren hipotesia ezaguna egingo zaizue batzuoi: Bartzelonako Raval auzoan 1997an emandako pederastia kasuan botere faktikoek egindako manipulazioa eta horren ostean auzoan abiarazi zen garbiketa, hau da, eraikuntza operazio erraldoia. Adin gutxikoen eskubideak aitzakia baino ez ziren izan auzoa ustela zegoela salatu eta hirigintza operazioa abiarazteko. Jordàk operazio hori uzten zuen agerian dokumentalean: alegia, muntaia erraldoi baten ifrentzua, atzealdea.
  • Déchets : le cauchemar du nucléaire (Laure Noualhat et Eric Guéret, 2009). Dokumentala. Hondakin nuklearrei buruzkoa.
  • Del Viento al azul (Pere Herms, 2012). Dokumentala. Herrialde txiro baina baliabide naturaletan aberats diren Peru, Ekuador eta Bolivian zehar ibilitako bidaiari-zinemagile baten egunkari intimista eta zuhurra. Bi ardatz ditu: Gizakia eta Natura, eta haien arteko harremana, bien arteko gero eta urruntasun handiagoa; eta egungo garapen eredutik eratorritako ondorio negatiboak, eredua guztiz jasanezina da planetako baliabide naturalen gehiegizko ustiapenean oinarritzen delako eta bioaniztasuna narriatzen duelako, eta insolidarioa, gainera, giza biztanleria eta gainerako espezieen arteko aldeak sortu eta areagotzen dituelako. Lehen mundua mendeetan zehar hornitu da (eta oraindik ere egiten du) herrialde hauen baliabide naturalez, bertako biztanle gehienei, batez ere indigenei, inolako onurarik ekarri gabe (eta ez die ekarriko), kontrakoa baizik.
  • Demain (Cyril Dion, 2014). Filma. Et si montrer des solutions, raconter une histoire qui fait du bien, était la meilleure façon de résoudre les crises écologiques, économiques et sociales, que traversent nos pays ? Suite à la publication d’une étude qui annonce la possible disparition d’une partie de l’humanité d’ici 2100, Cyril Dion et Mélanie Laurent sont partis avec une équipe de quatre personnes enquêter dans dix pays pour comprendre ce qui pourrait provoquer cette catastrophe et surtout comment l'éviter. Durant leur voyage, ils ont rencontré les pionniers qui réinventent l’agriculture, l’énergie, l’économie, la démocratie et l’éducation. En mettant bout à bout ces initiatives positives et concrètes qui fonctionnent déjà, ils commencent à voir émerger ce que pourrait être le monde de demain
  • Demolition -Chai-qian (J.P. Sniadecki, 2009). Filmed in a worksite in the center of Chengdu, the capital of Sichuan province in western China, Chai-qian (Demolition) is a cinematic portrait of migrant labor, urban space, and the ephemeral connection between film-subject and filmmaker. Attending first to the transforming worksite – including the demands of physical labor and the relationship between human and machine – the film gradually shifts focus to the group of thirty men and women who have come from the countryside to work in this ever-changing urban landscape.
  • Destellos de un genio (Marc Abraham, 2008). Filma, 179 min. Robert Kearns konturatuko da berak asmatutako teknologia bat jarri dutela auto gehienetan. Bere ideia dela aldarrikatzeko, automobilgintzaren aurka hasiko da.
  • Deux jours, une nuit (Jean-Pierre eta Luc Dardenne, 2014). Filma. Europa osoa astintzen ari den krisialdi ekonomiko eta soziala hainbat pelikulatako gai bihurtu da azken urteotan. Orain, Dardenne anaien ekarpena ailegatu da, kopuru potoloei bainoago eguneroko istorio eta borroka txikiei erreparatu nahi dien film baten bitartez: Deux jours, une nuit. Oraingo honetan oso egoera ezagunari heldu diote, langileen arteko elkartasunik ezari eta haien arteko zatiketari. Deux jours, une nuit lantegi txiki batean gertatzen da; bertan lan egiten du Sandrak. Halako batean, kaleratuko dutela jakinaraziko diote. Lankideengana joko du elkartasun bila. Bere harrigarri, lanpostu bat gutxiago izatearen truke gainsoldata bat jasoko dutela jakinen du. Nonbait, ados daude gehienak irtenbide horrekin. Senarra borrokalari beteranoa da, eta, hark akuilatuta, Sandrak asteburua izanen du banan-banan lankideak konbentzitzeko. Gutxi batzuk dira hura gelditu dadin gainsoldatari uko egiteko prest daudenak; beste asko, ordea, ez. Ohi bezala, gai korapilatsu bati heldu diote Dardenne anaiek, eta oraingoan ere moralismoetatik eta doktrinetatik urruntzen saiatu dira. Ez dute on eta gaiztoen arteko film bat egin nahi izan, ahulenen artean norberak bere arrazoiak dituela agertu nahi izan dute. Ikusleek epaitu beharko dituzte horiek.
  • Dia de fiesta (Jacques Tati, 1949). Filma. Mendiaren, herrixkaren eta nekazarien deskribapen bikaina, posta bizikletaz banatzen duen postari baten begietatik.
  • Diamantes de sangre (Edward Zwich, 2006). Filma. Historia sobre el tráfico ilegal de diamantes. En 1999, Sierra Leona vive una terrible guerra civil. Un contrabandista (DiCaprio) especializado en la venta de piedras preciosas, cuyos beneficios sirven para financiar tanto a los rebeldes como al gobierno, conoce a un pescador nativo (Djimon Hounsou) que enterró un enorme diamante cuando trabajaba como esclavo para los rebeldes.
  • __Diruaren mundua: Amets zapuztuak__ (ETB1-HARATAGO, 2012-01- 26). http://www.eitb.com/eu/telebista/osoa/819326/diruaren-munduaz-osteguneko-haratagon/
  • Dominica (Aitor Gisasola, 2015). Dokumentala. Transhumantziari buruzko lan batetik abiatuta, emakume artzainen errealitatea erakusten duen film laburra osatu du Fredi Paiarekin batera.
  • Druidas y chamanes (Patxi Uriz eta Axel O´Mill, 2012). Dokumentala. Mientras los chamanes (hombres de conocimiento de las tribus americanas) han ido ganando terreno en la sanidad de este continente hasta llegar a ser referencia, los druidas (hombres sabios de la Europa Celta) han ido desapareciendo en el Viejo Continente. Uno de estos druidas contemporáneos es Diego Arregui, que promueve intercambios de conocimientos con los hombres sabios de la selva amazónica brasileña. Este intercambio cultural, a través de las plantas medicinales, que lleva a una profunda reflexión sobre la preservación del planeta, enriquecerá tanto a nuestro druida como a los chamanes y al resto de la humanidad. El documental Druidas y Chamanes quiere servir de vehículo transmisor de estos sabios conocimientos “y concienciar a la gente del grito de la tierra”, a la que, entre tanto ruido y prisas, casi nunca escuchamos.
  • Dulce petróleo (Sandy Cioffi, 2009): Dokumentala, 93 min. Nigerian, Nigerreko Deltaren historia, 50 urtez petrolioa erauzi izanaren giza eta ingurumen ondorioak eta Nigerreko Deltaren Emantzipazioaren Mugimendua baitan duen matxinada bateko kide gazteak. Filmak eskualdeko estatistika eta kazetaritza-sentsazionalismoaren atzean dagoen gizatasuna erakusten digu, ahotsa ematen die kaltetuei, eta publikoa benetako historia ezagutzera gonbidatzen du.
  • Earth Days (Robert Stone, 2009). Dokumentala. Orain 40 urte AEBetan ingurumenaren aldeko mugimendua nola sortu zen kontatzen da eta horren sortzaileetako batzuk azaltzen dira.
  • Echo chamber (Guillermo Moncayo. 2014). Dokumentala. Kolonbiako trenbidearen gainbehera du abiapuntu pelikulak, eta "hondamendiaren analisia" egiten du, zuzendariaren hitzetan.
  • Eden al oeste (Costa Gravas, 2008). Filma, 111 min. Etorkinen inguruan. Egeo itsasoan hasiko dira Elias elezaharrik gabeko gure heroiaren abenturak. Paradisura eginiko bisita eta infernuan denboraldi txiki bat egin ostean Parisen amaituko du. Parisen argia aurkitzen dute noraezean dabiltzan horiek.
  • El abrazo de la serpiente (Ciro Guerra, 2016). Filma. Amazoniako xaman boteretsu bat izan zen garai batean Karmakate, baina gaur egun bakarrik bizi da Amazoniako oihanean. Egun batean, ordea, Evan AEBetako etnobotaniko bat iritsiko da oihanera, landare sakratu baten bila. Harekin batera abentura zirraragarria biziko du Karkamatek.
  • El algodón, la cara oculta del oro blanco (RTVE-LA NOCHE TEMATICA, 2012-07-22). Dokumentala. El algodón es un material muy deseado presente casi en el 40% de nuestra vestimenta. A los consumidores les atrae porque está asociado a la idea de un producto natural. Una parte del algodón que se consume en Francia procede de las plantaciones africanas. Sin embargo, su cultivo esconde secretos inconfesables. Malí, Costa de Marfil y Burkina Faso son los tres países de mayor producción de algodón. Lo que casi nadie sabe es que existe un comercio de esclavos del algodón, una realidad vivida cada día por muchos niños de África Occidental. En el continente africano, unos 16 millones de campesinos dependen del cultivo del algodón. En Malí cada año se producen más de 260.000 toneladas de algodón. En esta región hay principalmente pequeñas explotaciones familiares donde trabajan niños que ganan unos 7 euros al año en efectivo, el resto lo reciben en especies. Les dan arroz o cebada para poder sobrevivir. El trabajo infantil es una práctica habitual, a pesar de estar prohibido. Algunos productores echan mano de los niños de la familia, otros van todavía más lejos. Algunos explotadores reclutan a centenares de niños en las escuelas. Los alumnos recogen algodón desde las 8 hasta las 5. La única recompensa por 9 horas de trabajo es un caramelo, uno para cada alumno.
  • El alquimista impaciente (Patricia Ferreira, 2002). Filma. Zentral nuklear baten arduradun bat hilik azaldu da.
  • El camino del vino (Charlie Arturaola, 2010). Dokumentala. Ardoari buruzkoa.
  • El cielo gira (Mercedes Alvarez, 2004). Dokumentala, 110 min. Ahozko memoria, desagertzen ari den Soriako herri bat, parabola finean bildua.
  • El dia de mañana (Roland Emmerich, 2004). Filma, 117 min. Klima aldaketa eta Lurrak jasaten duen hondatzea kontuan hartzeko modukoak dira, eta filma honek, zientzia fikzioa eta hondamendia uztartzen ditu. Jack Hall klimatologoak (Dennis Quaid) egindako ikerketen arabera, planetaren berotzeak sekulako hondamendiak ekar ditzazke luze gabe. Lurreko zenbait herrialdetan fenomeno klimatologikoak gertatzen hasiko dira: urakanak Hawaiin, elurra Delhin, tornadoak Los Angelesen... Poloetako izotza urtzean, efektuak are beldurgarriagoak izango dira. Jacken semea, Sam, New Yorken dago, eta han tenperaturak ikaragarri jaitsiko dira eta urez estaliko da hiria. Jack New Yorkera joango da, semea salbatzeko asmoz.
  • El empleo del tiempo (Laurent Cantent, 2001). Filma. Lanetik bota duten gizon baten noraeza kontatzen da.
  • El jefe de todo esto (Lars von Trier, 2006). Filma. Teknologia enpresa baten jabeak bere negozioa saldu nahi du. Baina arazoa da enpresa hau sortu zuenean gezurrezko presidentea asmatu zuela, honen babesean erabaki zailak hartzea ekiditeko asmoz. Saltzaile potentzialek presidentearekin hitzegieko insistitzen dutenean, «presidente» izateko paroan dagoen antzezle bat kontratzea baino ez du. Segituan atzematen du antzezleak bere taila morala jokoan jartzen duen joko baten peoi soila dela.
  • El final de la linea - The end of line (Rupert Murray, 2009). Dokumentala. Gehiegizko arrantzaren ondorioak azaltzen ditu.
  • El gran fraude del calentamiento global-The global great warming swindle
  • El gran salto p´atrás (ARGIA MULTIMEDIA, 2013ko martxoa) Zer geratzen zaigu gizarte-eredu frantsesetik hogeita hamar urteko neoliberalismoaren ondoren? Pribatizazio sistematikoa eta merkatuen irentsi-nahia aseezinak dira. Soziologo, kazetari, ekintzaile, paperik gabeko, ijito, errefuxiatu politiko eta artistek publikoa den horren lapurreta deskribatzen dute. [2011 - 70min]. Egileak: Johanna Lévy, Yann Manuguerra, Philippe Fréchou eta Tristan Goasguen. Ekoizpena: Cooperativa Altermedia. Banatzailea: Eguzki Bideoak
  • El impenetrable (Daniele Incalcaterra, 2012). Dokumentala. C'est un véritable western dans une des dernières terres vierges au monde, le Chaco paraguayen. Le réalisateur souhaite créer un parc national des 5.000 hectares de terre qu’il a héritée de son père, mais ses voisins (compagnies pétrolières, cultivateurs de soja transgénique et éleveurs de bétail, qui défrichent la forêt) ne semblent pas très favorables à cette idée…
  • El hacedor de realidades (Pedro de la Sota, 2010). Dokumentala. Siderurgia alorreko enpresari garrantzitsuenetako bat izan zen Ramon de la Sota (Castro Urdiales, 1857 - Getxo, 1936), eta berari buruzko dokumentala egin dute. Pedro de la Sota, enpresariaren birbiloba da dokumentalaren zuzendaria.
  • El levantamiento de los ancianos (R. Ziegler eta D. Wedel, 2007). Dokumentala. El drama del envejecimiento en Alemania en película. Los directores han usado la ficción para recalcar el punto de que Alemania, otrora una de las naciones más ricas del mundo, se enfrenta a lo que ellos creen son crisis en los sectores de salud y pensiones. La película de ciencia ficción de 135 minutos de duración de Ziegler, Aufstand der Alten (El levantamiento de los ancianos) es una producción al estilo de un falso documental ambientado en el 2030.
  • El lobo de Wall Street (Martin Scorsese, 2013). Filma. Un corredor de bolsa de Nueva York se niega a cooperar en un caso importante de fraude de valores, en el que están implicados Wall Street, las grandes corporaciones bancarias y la mafia. Basada en la autobiografía de Jordan Belfort.
  • El milagro Mondragón (?, 2012). Dokumentala. Documental emitido en la TV pública vasca realizado por un equipo holandés que viajó a la localidad de Arrasate para analizar de cerca el modelo cooperativo predominante entre las empresas del Grupo Mondragón. La mayoría de la población de la zona trabaja en empresas cooperativas, y de esta forma, los trabajadores son asimismo co-propietarios, y deciden, entre todos, la política general de la empresa. Incluso en el duro clima económico actual, esta formula está resultando exitosa.
  • El Oro o la Vida (Alvaro Revenga, 2011). Dokumentala, 57 min. Egun, Erdialdeko Amerika meatzaritzako enpresa transnazionalen inbasioa jasaten ari da. Kanadako Goldcorp urre-enpresa da eremuan hedapenik handiena duena. Azken urteotan zehar, haren jarduerek kutsadura, gaixotasunak, heriotza, komunitatearen zatiketa eta protesta sozialaren kriminalizatzea eragin dituzte. Honduras eta El Salvadorren, sumina egunetik egunera hazten ari da. Guatemalan, 50 Herri Mayak baino gehiagok meatzaritzaren hedapenarekin bukatzea erabaki dute, Galdeketa Komunitarioen bidez. Borroka hau hasi baino ez da egin!
  • __El segundo desembarco. Multinacionales españolas en America Latina__ (Jose Manzaneda-Observatorio de Multinacionales en America Latina (OMAL) y Paz Con Dignida, 2010). Dokumentala, 41 min.
  • El sueño del agua (Albert Sole, 2004). Dokumentala. “El sueño del agua” expone los problemas políticos y sociales relacionados con los recursos hídricos. En el documental, personalidades como William Cosgrove: Presidente del Consejo Mundial del Agua, Mikhail Gorbachev: Presidente de Green Cross International o Jean-Michel Cousteau: Presidente de Ocean Futures Society, aportan soluciones para evitar los conflictos que surgen a raíz de la repartición del agua. Paralelamente, niños y niñas de diferentes lugares del mundo: Benin, Holanda, India, Israel, Palestina y Chile, cuentan en primera persona cuáles son los problemas relacionados con el agua a los que se enfrentan diariamente. En Benín, Crepin nos explica cómo la contaminación de su lago está reduciendo la pesca. En Holanda, Muriel nos narra cómo tienen que evacuar su casa para reforzar el dique que les protege del mar. Nandini, en India, nos relata su odisea diaria para proveer de agua a su familia. En la franja de Gaza, Isam y Anath nos explican cómo el reparto del agua potable añade tensión a una de las zonas más inestables del mundo y en el desierto de Atacama, en Chile, Julio nos muestra cómo han decidido combatir la sequía con imaginación.
  • El soplon (Steven Soderbergh, 2009). Filma. A principios de los años noventa, un agente del FBI, con la ayuda de un bioquímico (Matt Damon), consigue desenmascarar una fraudulenta política de control de los precios por parte de una multinacional del sector agrícola.
  • El velo de Berta (Jeannette Paillan eta Esteban Larrain, 2004). Dikumentala. Lanak, Pehuenche familiek, beren lurrak defendatzearren 1996az geroztik darabilkiten borroka azaltzen du. Berta Quintremán emakume hedadetua buru dela, pehuencheek, Endesa konpainiaren Represa Hidroeléctrica Ralco proiektua salatu eta kolokan jarri zuten.
  • Electro Class (María Ruido, 2011). Dokumentala. ETBren artxiboko materiala oinarri hartuta eta Bilbo ikerketa kasutzat, kapitalismo industrialetik kapitalismo kognitibora egindako jauzia erakusten du, lan interesgarri bezain esperimentalean.
  • Elefante blanco (Pablo Trapero, 2012). Filma. Nicolás apaiza da, eta oihanaren erdian egiten du lan. Gau batez, paramilitarrek bere taldeko kideak eraso eta hilko dituzte. Berari ihes egitea eta ezkutatzea baino ez zaio aterako. Sentitzen duen ezintasunagatik eta erru-sentimenduagatik zapuztuta, bere lagun zahar Julián apezaren gonbidapena onartuko du. Hark Buenos Airesera joan dadin eskatuko dio, Villa Ciudad Oculta izeneko txabola-eremu bateko proiektuan lan egitera. Nicolásek eraikuntza-prozesuan dagoen Elefante Blanco eraikin-puskaren oinetan garatuko du bere lana. Eraikinak ospitale publiko izan behar zuen, baina orain, etxerik ez dutenentzat babesleku eta auzoko haurrentzat jolastoki izateko baino balio ez duen zementuzko xasisa besterik ez da. Han ezagutuko du Luciana, obrei berriz ekiteko borrokan ari den abokatu saiatua. Hiruek batera, arazoei aurre egiteko behar duten indarra batuko dute; baina, batez ere, fedea eta entrega, konpromisoa eta eskuzabaltasuna, hierarkiaren immobilismoa eta bakoitzak bizi dituen mugimendu tektonikoak ulertzeko modu ezberdinei egin beharko diete aurre.
  • Elkarrizketa Koldo Nuñez-Betelu geologoarekin (TEKNOPOLIS-ETB, 2010-01-20). Elkarrizketa. Haitiko gertaeren harira, lurrikararen inguruan hitz egiten dute.
  • En busca de la felicidad (Gabriele Muccino, 2006). Filma. Chris Gardner (Will Smith) es un vendedor brillante y con talento, pero su empleo no le permite cubrir sus necesidades más básicas. Tanto es así que acaban echándolo, junto a su hijo de cinco años (Jaden Smith), de su piso de San Francisco, y ambos no tienen ningún lugar al que ir. Cuando Gardner consigue hacer unas prácticas en una prestigiosa correduría de bolsa, los dos protagonistas tendrán que afrontar muchas adversidades para hacer realidad su sueño de una vida mejor.
  • En contrucción (Jose Luis Guerin, 2001). Filma, 125 min. Bartzelonako Raval auzoko etxebizitza baten eraikuntza erakusten duen dokumentala. Casting berezia du (inguruko bizilagunak, obrara doazen kuxkuxerosk, obrako langileak...) eta errodatzeko moduak ere bere hamarkadako dokumentalik eraginkorrenetakoa bilakatu zuten.
  • En el corazón del mar (Ron Howard, 2015). Filma. En el invierno de 1820, Owen Chase (Hemsworth) y otros marineros de la tripulación del Essex sobrevivieron en alta mar en durísimas condiciones después de que el barco chocara con una enorme ballena blanca. Owen, obsesionado con la idea de dar caza al cetáceo, se enfrentó a las tormentas, al hambre y a la desesperación. Inspirada en la historia real en la que se basó Herman Melville para escribir el famoso relato 'Moby Dick
  • En familia. En nómadas (RTVE, 2011-03-02). Dokumentala. Lanbidearen eraginez beti alde batetik bestera dabiltzan bost familiak beren bizimodua kontatzen dute: artistak, sasoiko langileak, kamiolariak, abeltzainak eta zirkuko pailazoak.
  • En la puta calle (Enrique Gabriel, 1996). Filma. Langabeziaren inguruan
  • Energías alternativas al siglo XXI (Ijsbrand Veelen Van eta beste batzuk, 2008?). Dokumentala, 42 min. Bestelako energia iturriaz.
  • Episode III: Enjoy poverty. Disfruta de la pobreza (Renzo Martens, 2008). Dokumentala, 90 min. Renzo Martens artistak lan gogorra aurkezten du: Kongon tailerrak antolatzen ditu, hango biztanleei eskura dituzten balaibideak aprobetxatzen erakusteko. Baliabide horiek bortizkeria, gosea eta pobreziaren argazkiak dira, mendebaldeko argazkilariek oro atera ohi dituztenak.
  • http://www.eitb.eus/eu/telebista/programak/eskamak-kentzen/
  • Eskola bizia, herri bizia (Iñaki Alcalde, Eskola Txikietako Gurasoen Koordinakundea, 2012). Dokumentala. Gipuzkoako Eskola Txikien mugimenduaren testigantza.
  • Et si on vivait tous ensemble? (Stephane Robelin, 2011). Filma. Adinekoen egoitzan amaitzeko inolako asmorik gabe, aspaldiko bost lagunek elkarrekin bizitzea erabakiko dute. Eurekin batera bizitzea proposatuko die, halaber, jende edadetuaren inguruko tesia egiten ari den etnologia ikasle batek. Zaharrek egungo gizartean betetzen duten lekuaz gogoeta eragiten duen komedia honek, bide batez, Jane Fonda frantsesez entzuteko aukera paregabea eskaintzen du.
  • Etorkizuna erraustuz - Incinerando el futuro (Hirumugak batera, 2012). Dokumentala. Olaztiko Cementos Portland-ek hondakinak erretzeari ekin nahi dio, eta honek alarma piztu du Sakana, Goierri, Ameskoak, Lizarralde zein Arabako Lautadan. Gaur egun jakina da prozesu hauek sustantzia kimiko iraunkor, bioakumulatibo eta kutsakorrak askatzen dituztela atmosferan, horien artean pertsonentzako eta inguruarentzako kaltegarriak diren toxinak eta furanoak. Hona hemen negozio zikin honen zirrikituak.
  • __Euskadi-Basque Country, abiertos al mundo__ (ETB2-60 minutos, 2013-06-26). Euskal enpresak etengabe garatzen.
  • Euskal Herria: Ezkutuko zorra (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko urria). Dokumentala. Gaur egun, kontsumitzen ditugun material gehienak oso urrutitik ekartzen dira. Iparraldean kontsumitu eta ekoizten dugun produktu ugarik, Hegoaldeko herrialde txirotuetan dute jatorria, bertan kutsatzea edo langileak baldintza prekarioetan kontratatzea errazagoa eta merkeagoa baita. Gure jarduera ekonomikoak zein kontsumoak Hegoaldeko herrialdeetan kalte ekologiko eta sozialak eragiten dute, haiekiko zor bat sortuz; zor ekologikoa, alegia. Zuzendaria eta muntaia:Edu Glez Gidoia eta irudiak Bolivian: Leire Urkidi Gidoia eta irudiak Indonesian: Eneko Garmendia.
  • Euskal Herria Helmuga (Patrizia Muñoz, 2009). Dokumentala. 1950 eta 1960ko hamarkadetako eta gaurko inmmigrazioa Euskal Herrian.
  • Euskal Herrian barna (Santiago Yaniz - EITB, Sua, 2006). Liburua + DVD. Muchos años, pasan de una veintena, persiguiendo y buscando un rincón de luz, una mirada luminosa, un dibujo en el paisaje o un horizonte emblemático. Todos cargados de emociones sentidas al paso de cada estación que ha permitido desentrañar instantes mágicos al otro lado del visor: Lo más bello de esos momentos está en est as páginas salpicado de colores. En cada territorio hay un alma para encontrar; permanente y efímera al mismo tiempo. Entre callejuelas y tejados, tras el bosque, las montañas, el mar o las aguas que corren están todos los trozos de este país amable que es Euskal Herria. Algunos perduran pero otros se escapan bajo el empeño que nos acompaña de transformar todo lo que tocamos. Tan deprisa corre la vida que algunas imágenes se convierten rápidamente en memoria. Por eso quizás encontrarás en este libro testimonios que sólo serán ya recuerdos, paisajes que aunque ya son imposibles hemos queridos ofrecer para que perduren en nuestros sentidos.
  • ‘Euskal Herriko Altxorretan Barrena’ (Arkaitz Astiazaran, 2013). Dokumentala. Arkaitz Astiazaran 30 urteko gazteak 4.400 kilometro egin zituen apirilaren 7an hasi eta ekainaren 23ra bitarte Euskal Herrian barrena, bizikletaz, eta abentura iruditan bildu ostean, 50 minutuko dokumental laburra aurkezten ari da orain herriz herri.
  • Euskal Herriko aurpegiak (EKE eta Elhuyar, 2005). PCrako DVD bideoa. Euskal Herrian barrena bidaia eder bat egiteko eskaintza: historia, geografia, hizkuntza, kultura, ekonomia, bizimoduak eta abar.
  • Eutsi (Alberto Gorritiberea, 2007). Filma. Kepa eta Martin enpresa berdinean lan egiten duten txikitatik lagunak dira. Enpresa honek duela bi urtetik lan-gatazka batean dago murgildurik eta enpresa atzerrira eramango dutela ematen du. Biek arazoa ikuspuntu ezberdinez ikusten dute eta beraien laguntasuna arriskuan jartzen denean, abentura berdineruntz abiatzen dira: Beraien lan-kexuak Frantziako Tourreko etapa batera eramatea.
  • Everest (Baltasar Kormaku, 2015). Filma. Baltasar Kormakur zinemagile islandiarrak 1996an Everest mendian jazotako tragedia bat ekarri du iruditara Everest filmean, eta atzo aurkeztu zuen Veneziako 72. Zinemaldiaren lehenengo egunean, lehiatik kanpo. Prentsarentzako emanaldian, hoztasun handiz hartu zuten filma. Pelikulak gizakien eta naturaren arteko borroka du ardatz, eta parte bat Nepalen bertan filmatu zuten, 5.500 metroko garaieran. «Filmaketa Katmandun hasi genuen, gertaerak jazo ziren lekuan. Oinarrizko kanpamentura helikopteroz joan ginen, eta hori izan zen benetako lekuetatik gertuen izan ginen unea. Gero taldeko kide batzuk gaixotu, eta alde egin behar izan genuen». Handik aurrera, Dolomitetan segitu zuten filmaketa. Everest ekoizpen handia da, eta izen ezagunak ditu aktoreen artean: besteak beste, Jake Gyllenhaal, Josh Brolin, Keira Knightley eta Emily Watson.
  • Ez hemen ez inon (Ana Moreno/Ekologistak Martxan 2012). Dokumentala, 55 min. Euskal Herriak jasan du industrializazio bortitzaren eragin handia. Honen eraginez ere zenbait enpresa sortu ziren egun munduko boteretsuen artean daudenak. Haientzako, beste enpresa transnazionalentzako bezala, etekinak dira helburu nagusia, ingurumen eta gizartean daukaten inpaktuak kezkatu gabe. Euskal Herrian daramazkigun borroka askok badaukate beste leku askokoekin harremana. Filma honetan holako zenbait gatazka dakarkizue (petrolioa eta gas ustiapena eta ekoizpena Argentina eta Nigerian, urtegiak Brasilen) hemengo beste batzuekin elkarlotzen .
  • FIN:CIV . El fin de la civilización (Franklin Lopez, 2011). Dokumentala. Es una película que examina adicción a la violencia sistematica y la explotación al medio ambiente que domina las culturas “civilizadas” occidentales. Los temas de FIN:CIV son basados en los libros “Endgame” de el autor Norte-Americano Derrick Jensen donde el pregunta: Si tu tierra es invadida por extra-terrestres que destruyen los bosques, envenenan el agua y el aire, y contaminan las cosechas, resistirias la ocupación? La super-explotactión de recursos naturales es la razón principal por la cual las grandes civilizaciones fallecen. En estos momentos el mundo está en crisis: la economía en caos, escasez de petróleo, calentamiento global fuera de control y desorden político. Los titulares en los diarios repiten articulo tras articulo sobre corrupción y numerosas traiciones al fideicomiso publico. Nosotros somos testigos de como este sistema se desploma y en su desesperación trata de agarrar todo lo que puede hasta que no quede nada. Ante toda esta destrucción, vemos actos de valentía autentica por comuneros en los lugares mas afectados. FIN:CIV documenta actos heroicos de resistencia, dentro de las comunidades que sufren la represión continua y violencia del sistema actual. Ademas FIN:CIV analiza los mitos mas predominantes en la izquierda y nos hace examinar cuales son las tácticas que nos llevaran a un mejor futuro. Derrick Jensen narra varias partes de FIN:CIV y hace un llamado para que protejamos a la tierra como si fuera nuestra madre. FIN:CIV deconstruye el sistema capitalista y los mecanismos que lo perpetúan, con rápidos montajes, gráficas, comedia, animación, y música. También relata historias personales en las cuales individuos hacen grandes sacrificios para defender sus hogares. “FIN:CIV” es un documental para nuestros tiempos, tiempos en los que tenemos que actuar con firmeza, si queremos salvar lo que queda del planeta.
  • Flysch, haitzen hitza dokumentala (BERRIA, 2009-12-17)
  • Flores de otro mundo (I. Bollain, 1999). Filma. Inmigrazioa.Patricia, dominikarra, etxe bila eta segurtasun ekonomikoa lortu nahian dabil baina Madrilen bizi duen egoera ilegalak ez dio halakorik lortzen uzten. Miladyk, Habanan jaioak, 20 urte ditu eta mundu osoa du oraindik zeharkatzeko. Marirrosik, Bilbokoak, lana eta etxea ditu, baina bakardaderik handienean bizi da. Alfonsok, Damiánek eta Carmelok, Santa Eulaliako gizonek, bizi duten bakardade bera, herrian ez baitute ezkontzeko adinean dauden emakumerik ezta etorkizunik ere. Ezkongabeen festa batek elkartuko ditu batzuk eta besteak eta bultzatuko du zenbaitetan ezinezkoa den elkar bizitzari buruzko istorio gazi-gozo honen hasiera.
  • Fracking Hell. The true cost of America´s gas rush (El Infierno del fracking) (Miles Benson, Raisa Scriabine y Ecologist Film Unit, 2011). Dokumentala. El documental trata sobre un método de extracción de gas del subsuelo, conocido como "extracción por fractura hidráulica" ("fracking"). Este método fue desarrollado por primera vez en Estados Unidos, trayendo consigo una avalancha de denuncias tras ocasionar una serie de desastres ecológicos de gran magnitud, además de afectar gravemente a la salud de un gran número de personas. El "fracking" continuó empleandose en diferentes países de Africa y América Latina, como es el caso de Argentina. Ahora la amenaza se extiende por Europa, donde varios paises la han aceptado y comienzan a presentar esta forma particular de explotación como política común de la Unión Europea...
  • Fragil equilibrio (Guillermo Garcia Lopez, 2016). Filma. 2016. Munduko hiru tokitan gertatzen diren hiru istorio uztartzen dira: lan egitea beste xederik ez duen exekutibo japoniar baten bizitza; mundu berrira iristea beste helbururik ez duen saharar komunitate baten gorabeherak; eta etxegabetzen duten Madrilgo familia bat. Beste edozein kulturatan eta lekutan gerta litezke antzeko kasuak.
  • Framing the Other (Willem Timmers, Ilja Kok, 2011). Dokumentala. The Mursi tribe lives in the basin of the Omo River in the south of the east African state of Ethiopia. The women are known for placing large plates in their lower lips and wearing enormous, richly decorated earrings. Every year hundreds of Western tourists come to see the unusually adorned natives; posing for camera-toting visitors has become the main source of income for the Mursi. To make more money, they embellish their "costumes" and finery in such a manner that less of their original authentic culture remains. The film contrasts the views of Mursi women and those of Dutch tourists preparing for a meeting. This humorous and at the same time chilling film shows the destructive impact tourism has on traditional communities.
  • __Galerna. Ekaitz perfektua / Galerna. Infernua itsasoan__ (Jabi Elortegi, 2012). Dokumentala. 1912an Bizkaiko kostaldean izandako enbata kontatzen da.
  • Gasaren lurraldea. (ARGIA MULTIMEDIA). Dokumentalak AEBetan fracking teknikaren errealitate gordina erakusten du. fracking zer den, ingurumenean dituen ondorioak, enpresen interesak, administrazioaren jokabidea... [2010 - 104 min]. Zuzendaria: Josh Fox. Filmaren jatorrizko izena: Gasland. Euskaratzea: Azpitituluak.com.
  • __Gasland__ (Josh Fox-HBO, 2010). Dokumentala. “Zenbateraino lagundu du Gasland filmak frackingaren aurkako herri mugimendua suspertzen?”. Horra Subilla Gasteizko Frackanpadan entzun genuen galderetako bat. Ezin erantzun zehatzik eman, baina susmoa dut Josh Fox estatubatuarrak 2010ean ondutako dokumentalaren irudi ezagunena –sua darion txorrotako ura– lau haizetara zabaldu izana erabakigarria suertatu dela haustura hidraulikoa beste ingurumen arazo batzuk baino askoz indar handiagoz itsasteko irudimen kolektiboan. Ia denok dugu frackingaren berri, eta ia inork ez dizu hitz egingo haren alde. Filmaren ordu eta hiru laurdenak egilearen historiarekin hasten dira. 2009an, Foxek hidrokarburo ez-konbentzionalen industriarekin harremana izan zuen lehen aldiz: 100.000 dolar eskaini zizkioten bere lurretan putzuak egiteko baimenaren truk. Eskaintza oparoak zalantza piztu zuen Foxengan, eta ikertzeari ekin zion, AEBetan haustura hidraulikoa lehenagotik erabiltzen zen lekuetako testigantzak jasoz. Barrutik egindako kazetaritza lantzat jo daiteke Gasland. Datu ugari emateaz batera, egilea saiatu da frackingak kaltetutakoen emozioak azaleratzen, eta bereak ez ditu ezkutatu. EAEn haustura hidraulikoari oztopo handiak jartzen dizkion legea onartu berri den honetan alferrekoa eman lezake filma ikusteak, baina Gasland gomendagarria iruditzen zait edonola ere, kalitatez eginda dauden lanak hala direlako beti, eta mehatxuaren aurrean ez lasaitzeko akuilu ezin hobea delako gainera. Interneten libre dabil filma eta euskarazko azpidatziekin ikusi nahi baduzu, Argia.eus-en Multimedia atalean aurkituko duzu, Gasaren lurraldea bilatuta. Este documental nos muestra, por un lado, como inmensas areas de los Estados Unidos están siendo afectadas por el proceso para la extracción de gas natural gas natural desarrollado por Haliburton denominado Fracturación hidráulica o Fracking, y por otro lado los métodos por los que los Lobbies del gas y el petroleo presionan para evitar las medidas de protección de la naturaleza y de la salud de la población como la Clean Water Act o la Safe Drinking Water Act mediante la Bush/Cheney Energy Bill de 2005 que quitaba a las empresas de extracción de gas la obligación de hacer públicos los componentes químicos que utilizan. Es importante resaltar que Dick Cheney es accionista mayoritario de Haliburton, la empresa que posee la patente de multitud de los productos químicos implicados así como de la mezcla inyectada bajo tierra.
  • Gatzgabetzeko zentrala (ETB-TEKNOPOLIS, 2010-10-17). Erreportajea. Itsasoko ura etxean erabiltzeko aukera.
  • Glaciares en peligro (BBC, 2004?). Dokumentala. Klima aldaketaren beste ondorio bat.
  • God Bless Iceland (Helgi Felixson, 2009). Dokumentala. 2008. urtean Islandia osoa geldiarazi zuen krisiak. God Bless Iceland dokumentalean krisiaren ondorioak ikusteko aukera izango da. 2008ko urriaren 14an Islandiako burtsa %77 erori zen, eta Islandiako hiru banku pribatuek beren balio guztia galdu zuten. Orain dela gutxi arte munduko herri aberatsenetakoa zen, baina orduan ekonomikoki geldiarazi egin zen. Dokumentalean, 2008. eta 2009. urteetan gertatutakoa erakusten dute: Reykjavikeko manifestazioak, banketxeetako eta gobernuetako liderren dimisioak eta 2009ko hauteskundeak. Islandiako finantza krisia azaltzen du. Gertakizunen kontrako biztanleen eguneroko borroka ikusten da, ez baitzuten herriko ekonomia bakarrik amaitu, nortasuna ere kolokan geratu zen eta.
  • Goi tentsioa - lurraldeko zauria (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko udazkena). Muruarte-Kastejoneko linea elektrikoa Gasteizeko azpiestazioarekin lotzeko nahian dabiltza elite politiko eta Kapitalak 440.000 voltioko azpiegitura eraikitzen. 81 metroko altuerako dorrek eta 26 metro deforestazioko korridoreek 110 kilometrotako orbaina osatuko dute. Nolako harremana izan dezake interes orokorrak eta Red Eléctrica Española, Hidrocantábrico eta Iberdrolaren akziodunen batzarren etekinen banaketarekin?2010 30 min. Ekoizpena: Autopista elektrikoaren aurkako plataforma eta Apurtu telebista Banatzailea:Eguzki Bideoak.
  • Gold (stephen Gaghan, 2016). Filma. Duela hamar urte pasatxo egin zen ezagun Stephen Gaghan zuzendaria, Syriana pelikula bikainarekin. Oraingoan, Indonesiako oihanetara joan da. Eta, han, esploratzaile eta geologo bat urre bila elkartuko dira. 1993an Kanadako meatzaritza konpainia batzuekin izandako eskandalua du oinarri.
  • Groenlandieraren egoera (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko azaroa). Groenlandian hizkuntza ofizial bakarra groenlandiera da, 2009ko ekainaren 21az geroztik. Hori baino lehen koofiziala zen, danierarekin batera. Groenlandian inuitak bizi dira eta denek hitz egiten dute groenlandiera, alegia, 56.000 biztanleek. Hiru dialekto dituzte. Kalalisut da dialekto nagusia eta mendebaldeko kostan hitz egiten da. Iparraldean abanarsamiutut hitz egiten dute; eta ekialdean tunamiutut. Hiru dialektoetako hiztunek elkarren artean ulertzeko nahiko lan izaten dute, baina egia da biztanle gehienek kalalisut dialektoa badakitela.
  • Guadalquivir (Joaquin Gutierrez, 2013). Filma. Ezohikoa, eta era berean pozgarria, da gisa honetako film dokumental bat zinema aretoetara ailegatzea. Akaso, lantzen duen gaiagatik, baten batek pentsatuko zuen aproposa izaten ahal dela Gabonetan familia giroan ikusteko pelikula. Nolanahi ere, Joaquin Gutierrez Achak naturarekiko duen miresmena erakutsi du berriro ere Guadalquivir honetan. Ibaia baino askoz gehiago da Guadalquivir, Espainian dauden hiru naturgune garrantzitsuenak —Cazorla, Sierra Morena eta Doñana— lotzen dituen eremu zabal eta harrigarria, hain zuzen ere. Inguru horretan dauden paisaia eta animaliei erreparatu die zuzendariak dokumental ikusgarri honetan.
  • Gure Boliviarekiko zor ekologikoa (EH/Bolivia, 2010). Dokumentala, 20 min. Euskal Herrian baliabide askoren beharra daukagu, haien artean fosilak. Ekologistak Martxaneko ekintzaile batzu Bolivia aldera joan ziren Repsol YPF bezelako transnazionalek han daukaten eragina ezagutzeko eta zein sortutako zor ekologikoa. Lortu zuten bai kaltetuak bai adituak elkarrizketatzea, hau dena baliabideen arabera herrialde hau bizi den garai interesgarrian.
  • Gure lurra, gure etorkizuna. Bizilur eta EHNE Bizkaiak elkarlanean dokumentala sortu dute Euskal Herriko baserritarrekin eta nazioartean elikadura burujabetzaren alde lanean ari diren nekazari eta ekintzaileekin egindako elkarrizketak bilduz (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko martxoa)
  • Gutik zura (Jon Maia, 2016). Dokumentala. Euskal Herriak historian zehar basoarekin eta zurarekin izandako harremanean arakatu du Maiak bere film berrian.
  • Haitzen hitza (Alberto J. Gorritiberea eta Asier Hilario, 2009). Dokumentala. Klimaren, bizitzaren eta gure espeziaren historia aztertzen du.
  • Hego Amerika motoz, Cheren bidetik (ARGIA MULTIMEDIA, 2011ko azaroa)
  • Heleta (KANALDUDE, 2012-11-27). Dokumentala. 700 biztanle kondatzen ditu Baxe Nafarroan kokatzen den Heletak. Herritar multxo batekin prestatu dugun emanaldi huntan erreportai ezberdinak eta elgarrizketak ikus ditzazkezue. 2012an grabatua.
  • Hilketa ilunabarrean (ETB-Elkartasun bideak, 2009). Dokumentala. Transgenikoen Brasilgo negozioa. Multinazionalek ordaindutako talde armatuek hainbat eraso egin dituzte Brasilen, Lurrik Gabeko Mugimenduaren aurka.
  • Hippies forever (Carlos Moro eta Luis Alaejos, 2005). Dokumentala, 2005. Atzoko eta gaurko hippismoa Ibizan.
  • Home (Yann Arthus-Bertrand, 2009). Film dokumentala, 120 min. Aldaketa kimatikoa.
  • I, Daniel Blake (Ken Loach, 2016). Filma. I, Daniel Blake-k belaunaldi jakin bateko jende askok lanpostu duin bat aurkitzeko dituen zailtasunak ekarri nahi izan ditu pantailara, bereziki gaur egun berrogeita hamar edota hirurogei urteren bueltan dauden langile horienak. Horri lotuta, zera salatzen du filmak: administrazio publikoek hainbat prozedura ezartzen dituztela, eta, lan bilaketan lagundu beharrean, askotan oztopo bihurtzen direla. Daniel Blake 59 urte bete berri dituen arotza da. Bihotz arazoak ditu, eta, horren ondorioz, bizitzan lehen aldiz, gizarte zerbitzuetara jo beharko du. Medikuak galarazi egin dio lan egitea, baina administrazioak lan bat bilatzera behartuko du, gizarte laguntzak ez baditu galdu nahi. Horretara behartuta, lan baten bila hasiko da Blake. Enplegu bulegora eginen dituen joan-etorri ugaritan, Rachel ezagutuko du Blakek, ama ezkongabea. Hura ere burokraziaren biktima da, bere sorlekutik 500 kilometrora joan behar izan baitu bizitzera harrera etxe batean bukatu behar ez izateko.
  • Igelak (Patxo Telleria, 2016). Filma. Komedia sozial gisa definitu dute pelikula, tonu arina eta egoera barregarriak izanik ere, etikaren eta norberaren portaeraren inguruko ondorioen inguruko hausnarketa ere zabaldu nahi duelako. Krisi ekonomikoaren testuinguruan, Igelak-ek kontraste mingarria eraman nahi izan du pantailara, batzuei oso gaizki joan zaien bitartean, beste batzuei, berriz, oso ongi. Protagonista Pello da, banketxe bateko sukurtsal bateko zuzendaria. Delitu ekonomikoak egin izana leporatuta, atxilotu egingo dute, baina kartzelatik ihes egitea lortuko du. Ez zen bakarrik aritu, ordea, haren nagusia ere nahasita zegoen kontu ilunetan.
  • Ikazkin baten historia (ETB, 2009). Dokumentala. Azentzio Aierbe ikazkin ataundarraren istorioa.
  • Inside job (Charles Ferguson, 2010). Dokumentala, 105 min. AEBetan 2008an hasi zen finantza krisialdiaren benetako arrazoiak ezagutu nahian, Inside Job batera edo bestera boteregune ekonomikoekin lotura duten hainbat pertsonaiarekin egindako elkarrizketa saila da. Horren bitartez, Wall Streeteko gobernu paralelo baten berri ematen du, benetako erabakiak hartzen dituen gobernu agintegune paraleloa. Fergusonek argi du orain hiru urte hasitako egoera ez zela kasualitatez gertatu eta horren atzean urte luzez hartutako erabakiak eta azpijokoak izan direla. Krisi bat bestearen atzean, eta, hala ere, hainbat pertsonak segitzen dute gero eta aberastasun gehiago pilatzen. Horixe da Inside Job-ek salatu nahi duena, eta, hori erakusteko, Ingalaterrara, AEBetara, Singapurrera, Txinara, Islandiara eta Frantziara jo dute zuzendariak eta bere taldeak.George Soros espekulatzailea eta horren ezagunak ez diren beste pertsonaia ilun batzuk dira dokumental honetako protagonistak. Eta, antza, ez dute arazorik kamera aurrean jarri eta haien jokabidea zein den azaltzeko.
  • Interstellar (Christopher Nolan, 2014). Filma. Lurraren amaiera gertu dago: urte batzuen buruan, ezin izanen da bertan bizi. Hori dela eta, zientzialari talde batek espaziora joko du. Han, Lurraren ezaugarri bertsuak dituen planeta bat aurkitzea da haien zeregina. Interestellar-ek, zientzia fikzioa bada ere, oinarri zientifikoa ere badu. Izan ere, zizare zuloen teoria da istorioaren ardatza. Teoria zientifiko horren arabera, espazioan badira zulo moduko batzuk, eta horietan sartuta hankaz gora jartzen dira distantzia eta denboraren kontzeptuak.
  • Iparraldea XXI (Juhane Dascon, 2009). Dokumentala, 17 min. Iparraldeari «itxura berri bat emateko» Hegoaldeko gazteentzako 'Iparraldea XXI' filma ekoitzi du Euskal Kultur Erakundeak. Bertan, Ipar Euskal Herriko leku ederrak beti irudi zaindu baten osagai gisa erabiliz, hainbat eragileren elkarrizketa eta lekukotasun ematen dituzte entzutera. Eta mikrofonoa atxikitzeko, Yves Salaberripilotaria daukate. Pilotaria kazetari lanetan jarri dute, lekuko batetik bestera loturak egiten. «Hegoaldean ari den Iparraldeko pilotaria delako, bi aldeen arteko jarraipena irudikatzeko egokia iruditu zaigu», Dasconen hitzetan. Xalak elkarrizketatzen dituenak Lapurdiko Donibane Lohizunetik Zuberoako Bostmendira eramaten dute ikuslea, Baxenabarreko Heletatik pasatuz. Iaztik Heletan baita antolatzen Euskal Herria Zuzenean (EHZ) jaialdia. Elixabet Aizager antolatzaileetako baten bidez eta iazko jaialdiaren irudiak oinarri (Kanaldudei erosiak) jaialdia zer den zuzen azaltzen dute. Heletatik Angelura doa ondotik kamera. Hor surf mundua du aurkezten Philippe Malvaux surf irakasleak: «Kultura kirola ere baita», azaldu du Dasconek. Baionako Rene Cassin lizeoan goi mailako surfa egiteko ikasketak proposatzen dituen formazio berezia dago. Gazteentzako filma denez, egokia iruditu zaie horren berri ematea.Beste elkarrizketaturen artean, Amets Arzallus eta Maiana Irigoien bertsolariak daude. «Hats berria erakusteko». Jon Eiherabide ere elkarrizketatu dute, eta rap musika egiten duen bere Mak taldearen berri ematen du. «Kantu modernoetan ere gauzak egiten direla» erakutsi nahi izan dute, azaldu du Dasconek. Amaren Alaba taldea, berriz, Bostmendin kantatzen filmatu dute: «XalaA cappella ari badira ere, era moderno batean ari dira». Tartean baita, Celine Petrissans Dantza Hirian festibalaz ari da. Hautaketa egiteko orduan «ez da beti erraza izan», adierazi du Dasconek. Xede nagusia «urrunago joateko gogoa piztea da». Interneten jarri dute, www.iparraldea.info webgunean, besteak beste.
  • Iturritik itsasora (Yann Trellu eta Simone Grass, ?). Urari buruzko film dokumentala.
  • Jacques (Jérôme Salle, 2016). Filma. 1946ko udan, Cousteau familia Meditarreneoaren ertzean dagoen etxe batera joango da bizitzera. Leku zoragarria da, baina Jacques ez da zoriontsua; emaztearekin eta semeekin itsasoko izarrak bilatzea ez da nahikoa beretzat, eta abentura zirraragarriak bizi nahiko ditu, ozeanoak zeharkatu eta haietan ezkutatzen diren animaliak ezagutu, garapenaren izenean. Hamar urte geroago, nazioartean ezaguna izango da Jacques orotariko gailu berritzaile eta bereziak sortu dituelako. Baina sekulako gatazkak izango ditu Philippe semearekin, garapenak eta kutsadurak ondorio lazgarriak dituztela erakutsi nahiko baitio hark. Hala ere, elkarren arteko liskarrak alboratu eta Calypso ontzian joango dira bidaian. Jérôme Salle zinegile frantziarraren lan berrienean hartu dute parte Audrey Tautou, Lambert Wilson eta Pierre Niney aktoreek, eta kritikak hiru protagonisten lana goraipatu du.
  • __JK5022, una...__ (LA SEXTA, 2013-08-20). Dokumentala. Barajas abioi istripua gogoratuz.
  • Kareletik (Anjel Lertxundi, 1984). Filma, 89 min. Maria Auxiliadora izeneko itsasontziaren tripulazioak arrantzari eta kontrabandoari ekiten dio. Tripulazioaren arteko harremanak korapilatsuak dira dirua eta maitasun arazogatik. Gainera, itsasoan zeudela, guardian zegoen marinela kareletik botatua da.
  • Klima-aldaketa Euskal Herrian: itsas mailaren igoera (Azti-Tecnalia, 2010).
  • Konpostajea - "Gaurkoa nola, biharkoa hala" (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko abendua). Dokumentala.


    Urola Erdiko Mankomunitateak "Gaurkoa nola, biharkoa hala" lelopean abian jarritako kanpainaren baitan ekoitzitako bideoa da hau. Eskualdean auzo-konposta, auto-konposta eta bermi-konposta egitera biztanleak animatzeko kanpaina da. Bideoan, eskualdeko hainbat biztanle ageri dira dagoeneko auto- eta auzo-konposta egiten dutenak eta euren bizipenak azaltzen dituzte gainontzeko biztanleak ekimenean parte hartzera animatzeko. Horretaz gain, parte hartuko duten beste zenbait biztanle ere ageri dira. 2012ko udazkenean martxan jarritako kanpaina da. mErrealizazioa: Antton Aldekoa. Ekoizpena: iametza interraktiboa eta Argia
  • L´enquête (Vincent Gareno, 2013).Filma. 2001. Le journaliste Denis Robert met le feu aux poudres dans le monde de la finance en dénonçant le fonctionnement opaque de la société bancaire Clearstream. Sa quête de vérité pour tenter de révéler "l'Affaire des affaires" va rejoindre celle du juge Renaud Van Ruymbeke, très engagé contre la corruption. Leurs chemins vont les conduire au cœur d'une machination politico-financière baptisée "l'affaire Clearstream" qui va secouer la Vème République.
  • L' Europe et Tchernobyl (Dominique Gros, 2006). Dokumentala, 59. min. En avril 1986, le réacteur détruit brûle pendant plus de dix jours. Après être montés à près de 2 000 mètres d’altitude, les gaz radioactifs forment trois nuages qui, poussés par les vents, se dirigent vers la Scandinavie, l’Europe centrale et les Balkans. Construit comme un voyage transeuropéen sur les traces de ce triple nuage, le film recueille des points de vue parfois divergents quant à ses conséquences. Il montre que la situation n’est pas stabilisée. Environnement, santé et chaîne alimentaire sont affectés pour très longtemps. En Norvège, par exemple, les populations sami présentent la même concentration de césium radioactif que les voisins immédiats de la centrale...
  • L´Odyssée (Jerome Salle, 2016). Filma. Pelikularekin, urpeko esplorazioan eta filmaketan aitzindari izan zen gizonaren figura aldarrikatu nahi izan du zinemagile frantziarrak, baina baita desmitifikatu ere. Izan ere, haren abenturak ez ezik, haren bizitzako alderdi ilunago batzuk ere erakusten ditu filmak. Cousteauren biografiaren bidez, «XX. mendearen historia eta gizakiaren eta naturaren arteko harremanak izandako bilakaera» aztertu ditu zinemagileak. Lehiaz kanpo erakutsi zuten lana, Zinemaldia amaitzeko emanaldian.
  • 'L'outsider (Christophe Barratier, 2016). Filma. Jerome Kerviel burtsa agente bretoiaren historia kontatzen du filmak. 2000. urtean sartu zen Societe Generale bankuan, eta azkar egin zuen gora erakundearen organigraman. Diru asko irabazi zuen bankuarentzat, eta ospe handia hartu zuen burtsaren munduan. Jende gutxik zekien, ordea, arrisku handiko operazioak egiten zituela; ziurrenik, bankuko hainbat arduradunen oniritziarekin. Baina 2008. urtean, albistegi guztietan agertu zen Kervielen irudia, bankuari milaka milioi euro galarazi zizkiolako, eta, bide batez, munduko diru sistema ia hankaz gora jarri zuelako.
  • La abuela grillo (ThevAnimation Woerk Shop, 2011). Laburmetraia, 12,42 min.Marrazki bizidunetako film laburrak ayoreo (chaco borealeko herri indigena) mitoaren moldaketa bat aurkezten du, istorioa alegia bihurtuta mundu garaikideko funtsezko gai bati heltzeko: uraren merkaturatzearen kontrako herrien borroka.
  • La batalla de Chernobyl (RTVE-LA NOCHE TEMATICA, 2011-04-09). Dokumentala.
  • La bataille de Florange (Jean-Claude Poirson, 2015). Dokumentala. Le 20 février 2012, les ArcelorMittal de Florange s’engagèrent dans un des plus longs conflits sociaux de ces quarante dernières années. Leur objectif : sauver les deux derniers hauts-fourneaux de leur vallée, ainsi que les 5 000 emplois qui s’y rattachent à brève échéance. Avec une imagination redoutable, ils ont fait trembler les chefs d’états et leurs gouvernements tout en forgeant leur fraternité dans une lutte exemplaire.Un combat jonché de rebondissements, de trahisons d’Etat, de promesses non tenues, de coups de gueule, mais un combat d’hommes debout face à une multinationale et aux puissants. Espoir, doutes, larmes, courage et éclats de vie, ce film documentaire raconte leur combat.

  • La chica de Paris (Christian Clarion, 2001). Filma. Una joven informática decide abandonar su vida urbana y trasladarse al campo para convertirse en agricultora. Instalada en una granja, en su nueva vida rural deberá convivir con un viejo campesino un tanto cascarrabias.
  • La ciudad de la alegría (R. Joffé, 1992). Filma. En la ciudad de Calcuta coinciden dos personas muy diferentes: un médico joven, estadounidense, que sufre una crisis depresiva, y un hindú que busca un trabajo que le permita mantener a su mujer y a sus tres hijos pequeños.
  • La clase obrera va al paraíso (Elio Petri, 1971). Filma. A conscientious factory worker gets his finger cut off by a machine. Although the physical handicap is not serious, the accident causes him to become more involved in political and revolutionary groups.
  • La energía de las mareas (Johannes Bunger eta Carla-A. Fechner, 2008?). Dokumentala, 52 min.
  • La espiral de la fortuna (1985). Dokumentala, 60 min. Documental sobre la política demográfica aplicada a Tailandia y las repercusiones e intenciones racistas que se ocultan tras la imposición de la política antinatalista en el mal llamado tercer mundo.
  • La estrategia del caracol (S. Cabrera, 1993). Filma. La película trata de las penurias de las familias de bajos ingresos en Bogotá. La brecha entre ricos y pobres y sus interacciones en un sistema social altamente estratificado. Los temas más importantes de la película son la ocupación y propiedad de vivienda y el acoso inmobiliario.
  • La factura del oro negro (RTVE-El escarabajo verde, 2010-10-29). Dokumentala.
  • La familia y uno más (Fernando Palacios, 1965). Filma. La vida de la desmesurada familia del aparejador Carlos Alonso ha sufrido varios cambios con el correr de los años: el nacimiento del hijo numero 16, la pequeña María, coincidió con la muerte de la madre, que dejó tras de sí un hueco irrellenable. El abuelo también ha fallecido. El padrino pastelero se ha casado, y los chicos han ido creciendo rápidamente.
  • La fausse promesse d'une énergie propre (ARTE-Steffen Weber eta Reinhard Hornung, 2013-05-14). Dokumentala.Le constat est inquiétant : certaines des solutions préconisées pour produire de l'énergie 'propre' ont l'effet inverse. C'est ainsi que les biocarburants contribuent en fait à l'augmentation des émissions de CO2. Enquête aux quatre coins du monde sur des énergies pas vraiment vertes.
  • La fête est finie (Nicolas Burlaud, 2013). Dokumentala. 0ndo azaltzen du Marseillaren historia, 2013ko Europako Kultur Hiriburutzak ekarritako transformazio urbanistikoarena, hiriaren paisaia aldaketarena, betiko portu industriala turistak paseatzeko gune bilakatzearena, auzo zaharrak hustu eta bizilagunak leku oraindik-eta baztertuagoetara desplazatzearena, bazterretatik hiriaren erdigunera datorren jendea zaintzeko kontrol polizialen areagotzearena... Nola zen hori? Ah, bai, gen-tri-fi-ka-zi-o-a.
  • La fille de Brest - La doctora de Brest (Emmanuelle Bercot, 2016). Filma. Kameraren bestaldean jarri da Emmanuelle Bercot aktorea, Irene Franchon doktorearen istorioa kontatzeko. Franchon Mediator izeneko botikak zituen ondorio kaltegarriez jabetu zen, eta borroka luze eta gogorra hasi zuen botiken industriaren kontra. Benetako gertakarietan oinarrituta dago filma.
  • La gran familia (Fernando Palacios, 1962). Filma. Es la historia de una familia numerosa formada por un matrimonio, quince hijos de todas las edades, un abuelo, un padrino de bautizo de 5 de los hijos y entre todos un pequeño mundo, lleno de estímulos y significaciones. Hay un esfuerzo cotidiano por la supervivencia, por conseguir una adecuada y una eficaz preparación para todos y cada uno de los retoños, dentro de las diferencias psicológicas lógicamente existentes entre todos ellos.
  • La huella de Carmela (?,?) Cortometraje realizado para el II Festival Ecológico "La Luciérnaga Fundida". Nos muestra la diferencia de huella ecológica entre generaciones, buscando que nos cuestionemos cómo será nuestra huella. Avancemos hacia el futuro, pero aprendiendo del pasado
  • La isla de las flores (Jorge Furtado, 1989). Laburmetraia, 12 min.. Gaur egungo munduari buruzko gogoeta: sistema ekonomikoa, askatasuna, Ipar-Hegoa harremanak, etorkinak...
  • La jaula de oro (Diego Quemada-Diez, 2013). Filma.Milaka dira Erdialdeko Amerikatik AEBetara bidaia egiten dutenak, herrialde horretara amestutako etorkizun baten bila abiatzen direnak. Arriskuz beteriko bidaia da hori, eta gutxik lortzen dute beren helburua. Guatemala Hiriko auzune batean bizi diren bi nerabek sorterria utzi eta AEBetara egitea erabakiko dute. Abiatu eta gutxira, gazteleraz ez dakien beste gazte bat ezagutuko dute Chiapasen, eta harekin segituko dute bidaia. Hirurek ezagutuko dituzte amestutako lurraldean sartzeko bidearen arrisku ugariak: poliziaren jazarpena, beldurra, ezintasuna… Horiekin batera, haiek bezalako beste jende askorekin amets eta ilusioak partekatu dituzte.
  • La ley del mercado (Stephane Brize, 2015). Filma. Vincent Lindon aktoreak sari ugari irabazi ditu film honetan egindako lanagatik. Thierryrena egiten du: 51 urteko langabea da, eta egoera nahiko zailean dago. Hogei urte langabezian egon eta gero, lan bat topatuko du, baina hainbat zalantza moral sortuko dizkio lanpostu berriak. Dena onartu behar al du?
  • La loi du marché (Stephane Brize, 2015). Filma. Vincent Lindon aktoreak sari ugari irabazi ditu film honetan egindako lanagatik. Thierryrena egiten du: 51 urteko langabea da, eta egoera nahiko zailean dago. Hogei urte langabezian egon eta gero, lan bat topatuko du, baina hainbat zalantza moral sortuko dizkio lanpostu berriak. Dena onartu behar al du?
  • La mafia del TAV - Abiadura Handiko Mafia (Manolo Luppichini - Claudio Metallo - Candida TV - Teleimmagini, ?). Dokumentala, 60 min. EUSKARAZ ERE BAI. Alpeen hegoaldean abiadura handiak eragiten duen hondamendi ekologiko, sozioekonomiko eta giza desmasia ez litzateke posible ez balitz legez kanpoko hondakin, elikagaien aizuntzea, droga, prostituzioa eta arma-trafikoarekin lorturiko dirua zuritzen delako. Orain inoiz ez bezala, obra publiko handiak agerian uzten ditu arpilatze kapitalistaren alderik ilunenak: zabor-kontratuak, ustelkeria orokorra, iruzur teknikoa eta ingurugiroaren suntsiketa.
  • La MAT. A dónde nos lleva el progreso” (Javier Collado Reigadas eta Ales Payas Felis, 2011). Dokumentala, 28,35 . MAT (Oso Goi-tentsioko Linea elektrikoa) bai legezko ekintzekin, bai zuzenekoago ekintzekin borrokatu da, esaterako, Estatuan baso bat lehen aldiz okupatuta. 440KWko linea elektrikoak Penintsula zeharkatuko du eraztun energetiko baten baitan, Europa eta Afrikako Iparraldea zeharkatuta Espainiako gehiegizko ekoizpenari eta Frantziako nuklearretakoari irteera emateko. Desjabetzeak, naturaren suntsipena, paisaiaren gaineko eragina, osasunerako arriskuak... eta, gainera, konbentzitu nahi gaituzte erabat nahitaezkoa dela ekonomikak hazten eta kapitalismoak funtzionatzen jarraitzeko.
  • La mina del diablo (Kief Davidsom eta Richard Ladkani, 2005). Dokumentala. Boliviako meategi arriskutsuak, 14 urteko mutil baten istorioa kontatuz. El sueño común a los catorce años es comprar el último disco de Simple Plan, poseer unas Converse, el MP3 o móvil de última generación y la nueva entrega de Harry Potter. Lo normal, vaya. Basilio Vargas también tiene catorce años, pero hasta ahí llega la coincidencia, el resto es otra historia. Él es boliviano, cabeza de familia a cargo de una madre y un hermano menor, cobra entre dos y cuatro dólares diarios por trabajar, a veces manipulando dinamita, en las minas de plata de Cerro Rico a las que los indígenas no han bautizado en vano como “la montaña que come hombres”: ocho millones de muertos desde que empezaron a explotarse en el siglo XVI. Alrededor de Basilio y su familia, el mundo de los mineros, consolándose, a partes iguales, en Dios, en el demonio que habita la mina y de cuyo humor dependen sus vidas, y en las hojas de coca que mascan desde siempre para matar el hambre y el miedo. Esta historia de niños adultos nacidos sin suerte, es un revulsivo imprescindible para abrir los ojos de los más jóvenes a la realidad de la injusticia y desigualdad que campa a sus anchas y de paso, para preguntarse a gritos, con qué derecho algunos pocos poseen tanto.
  • //La mort est dans le pré//(Heriotza zelaietan dago) (Eric Gueret, 2012). Dokumentala. «Pestiziden egia osoa azalduko denean, odol kutsatuarena baino eskandalo handiagoa piztuko du. Honetan arduradunek zer gertatzen den jakinda ezer egin ez dutelako. Osasun arazo larri bat da guretzako eta ondoko belaunaldientzako. Ez daukat isiltzeko arrazoirik». Bere artasoro zabalen erdian horrela mintzo zaigun baserritarra gaixo dago. Ez bera bakarrik. Ehunka nekazari, sarritan gazteak, dira kaltetuak, ustez produktu fitosanitario “arriskurik gabeak” direnen biktimak. Nekazaritza intentsiboa irakasten duten eskoletan ikasiak, 1950eko hamarkadatik usatzen dituzte produktuok, egun batean buruko minek, nekeak edo komak ospitalera eramaten dituen arte. Diagnostikoak: Parkinson, leuzemia, kantzerrak, neoplasia… Azken urteotan gero eta gehiago aipatzen dira dagoenekoz epidemia baten itxura duten gaixotasunok. Film dokumental honek kontatu nahi du sarritan hilkorrak diren eritasunok harrapatutako gizakien historia. Gure pertsonaiengana hurbilduta, hauen familia hondoratuen patua jarraitu dugu. Medikuz mediku dagiten ibilbidean murgildu gara, haien borrokan arazoa onartua izan dadin lanbidean, etxaldean… Nora daramate eguneroko bizimodua gaixotasunarekin, eta zein galdera sortzen dizkie? Nola ikusten dute gaur nekazaritza sistema hau, zeinaren aktore nagusi eta biktima baitira aldi berean? Zergatik segitzen dute hauetatik gehienek produktuok usatzen, nahiz eta jakin akabatzen ari dituztela pixkanaka?
    Baina dena ez da galdua. Bakarka edo sarean, batzuk hasi dira antolatzen beste nekazariak ohartarazteko lanbidearen arriskuez eta bestelako nekazaritza bat irudikatzen hasteko. Frantzian luzaz benetako omertá batek estali du arazoa, negozianteek eta baserritarrek beraiek hala ezarrita. Nekazariak isilegiak dira eta bereziki duinak beren gaixotasunak aitortzeko. Alabaina, piskanaka hasi da hitza askatzen. Onarpena eta indemnizazioak lortu dituzten lehenbiziko laborariek berotuta, gero eta biktima gehiago ausartzen da isiltasuna haustera. Eta mintzatzen direnean, sekulako ostikada ematen diote nekazaritza den erlauntzari. Nekazari horien bidez film honek erakusten du laborantza bat bere metodo intentsiboek gaixoarazia. Mende erdiz garatu den eredu produktibista honek orain erakusten ditu bere ondorio dramatikoak, gizakiengan bezala ingurumenean. Ixtorio mingarriotatik itxaropena ere ernetzen da. Biktimok ipini dituzte sistema auzitan jartzeko oinarriak. Hauen inguruan antolatu dira elkarteak, ekintzak, kaletarrek aurkitzen dute beren elikaduraren alde ezkutua, abokatuak hasi dira laguntza eskaintzen, medikuakarazoaz jabetzen. Biktima batzuek iritsi daitezke dena aldatzera…
  • La mujer sin piano (Javier Rebollo, 2009). Filma. XXI. mende hasierako etxekoandre madrildar baten 24 orduko erretratua da.
  • La nana (Sebastian Silva, 2010). Filma, 95 min. Menpekotasuna eta norberaren espazioaren defentsa dira film berezi honen gai nagusiak. Raquel 23 urtez aritu da etxe berean neskame gisa lanean, eta familiako sentitzen da, nahiz eta enplegatu hutsa izan. Baina bere tokia arriskuan sentituko du neskame berri bat kontratatzen dutenean. Kontua da haren nagusiek beste neskame bat kontratatuko dutela, Raquel nekatuta ikusten dutelako eta laguntza izatea eskertuko duela uste dutelako. Baina neskame zaharrak etorri berriarengan mehatxua ikusiko du, eta haren kontrako gerra psikologiko gogor eta krudela abiaraziko du. Raquel bera ohartuko da bere erreakzioaren zentzugabekeriaz, eta horrek bere bizitzaren norabidea errepasatzera eramanen du. Salaketa soziala egon badago Silvaren filmean. Zuzendariak berak adierazi du «gaur egun neskameen rola kolonialismo molde berria» dela, baina oso modu sotilean landua. Pertsonaien barruan arakatu nahi izan du zuzendariak, eta normalean fokuz kanpo egoten den pertsonaia batek hartuko du protagonismorik handiena, neskameak. Neurri batean film autobiografikoa dela aitortu du Silvak; hala ere, Latinoamerikan oraindik ere familia askotan ikusten ahal den egoera erretratatzen saiatu dela gaineratu du.
  • La plaza de la música(Juan Miguel Gutierrez, 2010). Dokumentala. Amiantoren biktimei buruzkoa.
  • La punta del iceberg (David Canovas, 2016). Filma. Enpresa munduan girotutako thriller-a da David Canovasek idatzi eta zuzendu duen lehenengo pelikula. Enpresa handi batean hiru pertsonak bere buruaz beste egin ondoren, Sofia Cuevas goi kargudunak gertatzen ari dena ikertzeari ekinen dio. Boterekeria kasuak aurkituko ditu.
  • La sangre del cóndor (J. Sanjines, 1969). Filma. The reaction of an indigenous community against a group of foreigners who under the guise of development assistance are forcibly sterilizing the peasant women.
  • La sangre del Condor "Yawar Mallku" (Jorge Sanjines, 1969). Filma. Esta película cuenta una historia real sucedida en los Andes centrales, donde los "cuerpos de paz estadounidenses" ligaban las trompas de las mujeres bolivianas, sin su conocimiento, aplicando las políticas diseñadas por Mac Namara. La imagen final muestra a un grupo de personas empuñando las armas símbolo de rebeldía y lucha contra de la opresión y división de clases.
  • La soif du monde (Yann Arthus-Bertrand, 2012). Dokumentala. Edateko ura falta zaie 800 milioi pertsonari.L'eau douce et son accès à travers le monde. En 2012, près de 11% de la population n'a pas accès à l'eau potable et ne possède pas de toilettes. Enjeu majeur de la lutte contre la pauvreté des pays les moins développés, chaque jour des hommes et des femmes luttent pour résorber la soif dans le monde.
  • La Tierra es nuestra (Carlos Alvarez, 2009?). Laburmetraia. Ekozinema.
  • La Tubería ( Risteard O'Domhnaill, 2010). Dokumentala, 83 min. Dokumentalak Irlandako ipar-ekialdeko kostaldeko herri txiki baten borroka kontatzen du, haien bizitza, bat-batean, gas naturala eroateko hodi baten ezarpenak aztoratzen duenean. Irlandako ipar-ekialdeko kostaldetik 80 kilometrora gas naturaleko erreserba erraldoi bat dago. Enpresa-patzuergo bat, Sheel buru, Irlandako gobernuaren isileko onarpenarekin, gas hori eroateko hodi bat ezartzeko planak garatzen hasi zen.
  • La vida en llamas (Manuel H. Martin, 2015). Dokumentala. Narra la vida de tres componentes de BRICA, el cuerpo de élite de Bomberos forestales que se enfrenta a los incendios de Andalucía en primera línea, arriesgando sus vidas.
  • La zona (Lidia Pidvalna, Anastasia Pavlenko eta Andrei Kovaltxu, ?). Dokumentala. Txernobylgo umeek mundu nola ikusten duten erakusten du hondamendiaren urteurrenean.
  • Laburrean: Marie Monique Robin Kazetari, zinegile eta idazle hau 1960an sortu zen Frantziako Deux Sèvres eskualdean. Ikerketa anitzen egile, liburu eta filmetan plazaratzen ditu bere lanaren emaitzak eta mundu osoan sari anitz jaso ditu. Heriotzaren eskuadroiak eta frantses eskola (2003), mundu guztia aho-zabalik utzi zuen Mundua Monsantoren arabera (2008), Torturak Made in USA (2009), eta Eguneroko Gure Pozoia (2011) dira bere lanik esanguratsuenak. Irakurri elkarrizketa aldizkariaren 2291. zenbakian (ARGIA MULTIMEDIA, 2012ko maiatza)
  • Lanbroa (Mikel Zatarain, 2011). Filma laburra. Euskal Herriko baserritarrei eginiko omenaldia.
  • Langile autonomia (ARGIA MULTIMEDIA, 2013ko urtarrila)Memoria historikoaren aurka, memoria politikoa. Langile autonomía izena auto-antolakuntzan, ekintza zuzena eta antikapitalismoan oinarrituriko praktika autono-moa 70etako hamarkadan aurrera eramaten zuen langile mugimenduari ematen zaio. Bere ekinbide politikoaren ardatzak asanblearismoa, kontinuismoa gaindit-zen zuen gertakizuna eta erakundeen asimilazioari aurre egiten zion bizitzaren politizazio osoa izan ziren. 2008 75 min Zuzendaritza eta gidoia: Orsini Zegrí, Falconetti Peña eta Espai en BlancBanatzailea: Eguzki Bideoak
  • Las confesiones (Roberto Ando, 2016). Filma. Munduko ekonomia kontrolatzen dutenak bilduta daude Alemaniako kostaldeko luxuzko hotel batean. G8koen bileran, ordea, bada gonbidatu ezohiko bat: Italiako fraide bat. Nazioarteko Diru Funtseko zuzendari Daniel Rochek gonbidatu du. Baina Roche hilda agertuko da.
  • Las habitaciones de la muerte (Channel 4, 1995). Dokumentala. Millones de niñas chinas aguardan una familia de adopción en las miserables condiciones de los orfanatos del país. La emisión de este documental en 1995 provocó una ola de adopciones en Europa.
  • Las Hurdes, tierra sin pan (Luis Buñuel, 1933). Dokumentala. Crudo documental sobre la situación de atraso en que permanecían Las Hurdes.
  • Las uvas de la ira - The grapes of wrath (John Ford, 1940). Filma. 1929ko krisian girotua. La película narra la dura historia de familia Joad que, tras ser expulsada de su rancho en Oklahoma, se ve obligada a emigrar a California, donde debe sobrevivir en condiciones poco mejores que las de la esclavitud. Primer acercamiento de Ford al cine más social, desde una perspectiva humanista y solidaria, ajena al paternalismo y la sensiblería. Una de sus grandes obras maestras, basada en otra magnífica novela de John Steinbeck.
  • Le capital (Costa-Gavras, 2012). Filma. Finantza mundua jarri du dianan zuzendari franko-greziarrak, erritmoz, ironiaz eta ñabarduraz beteriko filmean.Marc Torneuilek bere bankuko presidentzia lortu ostean boterean jarraitzeko egiten duen trikimailu sortaren kontakizuna da Le capital, funtsean. Gad Elmaleh-ek bikain antzeztu du protagonista: Torneuil kapitalista higuingarria da berez, baina ahula ere bai, humanoa, ingurukoen errespetua lortzeak larritzen baitu eta supermodelo batekin oheratzeagatik edozertarako prest dago —Dominique Strauss-Kahni egindako keinua izan liteke pertsonaiaren alderdi hori—. Komediako aktorea da Elmaleh eta protagonistak badu hondoan halako ironia doi bat, bankari zinikoaren rolarentzat oso egokia.
  • Les glaneurs et la glaneuse - Los espigadores y la espigadora (Agnes Varda, 2000) Dokumentala. Buruxkarien inguruko dokumentala egin zuen Vardak 2000. urtean. Uzta jaso ondoren, alorretan jaso gabe geratzen ziren gari buruxkak biltzen dituztenei esaten zaie buruxkari. Varda lan antropologikoa egiten du dokumentalean: artearen bidez, buruxkariak historian nola irudikatu dituzten azaltzen du. Halere, hori baino askoz harago doa lanean: antzinako jarduera hura gaur egiten jarraitzen dutenak ezagutzera eramaten gaitu. Nekazari girokoez gain, hiri handietako buruxkarien bizimodua aurkezten digu, hau da, zaborretara botatako elikagaiak berreskuratzen dituztenak. Horrez gain, zahartzaroaren inguruko hausnarketa bitxia egiten du, patata eta bere azala parekatuz.
  • Les Insurges de la Terre (Philippe Borrel, 2011). Dokumentala. Ingurumena defendatzeko egiten dituzten legez kanpoko ekintzak "mehatxu terroristatzat" dauzka AEBetako FBIk.
  • Les neiges du Kilimandjaro (Robert Guediguian, 2011). Filma. Ohi bezala, Marseillako portuan girotu du istorioa, eta, horren bitartez, krisialdi ekonomikoaren itzal luzea islatu nahi izan du. Drama hurbila filmatu du Guediguianek. Michel eta Marie-Claire bikotea dira protagonistak. Zoriontsuak dira eta beren seme-alaba eta bilobekin disfrutatzen dute. Horretaz gain, harro daude urte luzez egin duten borrokaldi sindikal eta politiko ugariekin. Halako batean, Michelek lana galduko du, eta handik gutxira gertaera gogor batek lausotuko du bikotearen zoriontasuna. Bi gaztek eraso egingo diete, duten diru apurra lapurtzeko asmoz. Handik gutxira, lapurretako bat Michelen lankide ohi bat izan dela jakinen dute, harekin batera kaleratuko zutenetako bat.
  • Les oublies du XXIe siecle ou la fin du travail (Jea-Claude Burger, 2000). Dokumentala, 53 min. Que réserve la mondialisation de l'économie aux oubliés des restructurations, fusions et concentrations qui se précipitent aux quatre coins du globe ? À l'heure où les financiers sont devenus maîtres de la production mondiale, de nombreux observateurs sonnent l'alarme : sommes-nous entrés dans le siècle de l'horreur économique ? La transition vers un travail d'élite leur fait craindre l'émergence d'un apartheid social qui toucherait jusqu'au tiers de l'humanité. Voici un film qui se partage entre la France, le Mexique, le Canada et les États-Unis pour entendre les oubliés lucides et combatifs d'un siècle fort mal engagé.
  • Life (Vida) (Daniel Espinosa, 2017). Filma. Nazioarteko Espazio Estazioko sei astronautak gizateriaren historiako aurkikuntzarik garrantzitsuenetako bat egin dute: lehen biziduna topatu dute Lur planetaz kanpo, Marten, hain zuzen ere. Baina ikerketak aurrera egin ahala, espero ez zituzten emaitzak ikusten hasiko dira: aurkitu duten bizidun estralurtarra uste baino adimentsuagoa da.
  • Life for sale (Iorgos Avgeropulos, 2009?). Dokumentala. Uraren pribatizazioaren inguruan.
  • Lo que vale un pimiento (RTVE-EL ESCARABAJO VERDE, 2010-11-19). Dokumentala. Fruten eta barazkien prezioa merkatuan.
  • Logorama (Hainbat, 2009). Laburmetraia. Logorama, 16 minutuko animazio-film labur zoragarria dugu, François Alaux, Hervé de Crecy eta Ludovic Houplain artista frantziarrek egina eta Autour de Minuit-ek ekoiztuta. Filmean hainbat enpresa ezagunen 2.500 logoz eta maskotez beteriko Los Angeles batean gertatutako hainbat gertakizun kontatzen dira. Estatu Batuetako eta, orohar, gizarte garaikideko kontsumo-gizartearen bertsio ironiatsua dugu logotipoak eta ikusentzunezkoak erabiliz. Bertan hamaika marka hezurmamitzen dira euren ezaugarrien onena edo txarrena agerian uzteko. Film labur honek Kodak Saria eskuratu zuen 2009. urtean Cannes-eko Zinemaldian eta animazio-film labur onenaren Oskarra 2010 urteko edizioan. Esan beharrik ezdago merkataritza-enpresen logotipoak leku guztietan azaltzen zaizkigula eguneroko bizitzan. Horixe erakusten du Logorama laburmetraiak baina oso modu kritikoan Hollywoodeko film klasikoen egitura erabilita karikatura gisa. H5 taldekoek adierazi bezala, Logorama-k merkataritza-marketan eta kontsumoan oinarritutako eta eraikitako mundu bat erakusten digu. Logotipoez jositako oihan horrek oso mundu kezkagarria erakusten digu eta, egia esan, are kezkagarriagoa bizi garen egoeratik oso urrutik ez dagoen aldetik, grafikoak lagun (edo etsai) dugula edonon gaudela ere. Film honek egiten digun proposamenaren arabera, natura da plastikozko mundu horri aurre egiteko gertu dagoen bakarra eta, hortaz, hondamendi fantastiko eta absurdu baten bitartez (lurrikara eta petrolio-tsunamia barne) unibertso hori guztia suntsituko du. Azken buruan, sormenak arrazionaltasuna menderatuko du, eta natura eta gizakion fantasia kontsumismoaren gainean nagusituko.
  • Longitude (Charles Sturridge, 2000). Filma.
    Parallel stories: 18th century Harrison builds the marine chronometer for safe navigation at sea; 20th century Gould is obsessed with restoring it.
  • Los cortadores de madera (Julio Caro Baroja Museo Etnografikoa, 2011). Dokumentala. Con una duración de algo más de 43 minutos, se describen los diferentes trabajos que supone el tratamiento de la madera cortada en el bosque para su aprovechamiento, según las técnicas tradicionales, todavía conservadas en el pueblo de Aróstegui gracias a la familia Cañamares. Se muestra así la manera en que se usaban y mantenían antiguas herramientas y algunas técnicas como el azpino, el tronzador, el zerratoki y otros. Una parte del documental se dedica también al proceso de fabricación manual de los mangos para hachas y el entrenamiento de los aizkolaris.
  • Los fenomenos (Alfonso Zarauza, 2014). Filma. Almeriako itsasertzean aparkatuta dagoen furgoneta batean bizi da emakume bat, duela hiru urtetik. Lanean hasi behar duen egunean, haren bikotekidea desagertu egingo da, eta haurrarekin bere herrira itzultzea erabakiko du, Ferrolera. Hasieran, zailtasun handiak edukiko ditu lanpostu bat topatzeko, baina, pazientzia pixka batekin, hargin gisa hasiko da lanean. Lanbideak dituen zailtasunei aurre egin behar die, eta gizonezkoena den munduan emakumea izatea ere kostatuko zaio. Denborarekin, ordea, lan egiteko duen gaitasunaz ohartuko dira ingurukoak.
  • Los hijos del jaguar (Ekuadorko Sarayaku komunitate kitxuak egina da Amnesty International-en laguntzarekin, 2012). Dokumentala. Laburki kontatzen digu nola mila biztanle inguru dituen herri horrek aurre egin zien Ekuadorko gobernuari eta petrolio-konpainia bati, beren lurretan petrolioa ateratzeko plan bat zeukatela-eta. Gatazka hori ez da ia agertzen, ordea, ikusten dugun bakarra baita Costa Ricako auzitegi baten aurreko epaiketa nola joan zen, oso zibilizatua dena, hori baino lehen edo bitartean kontu itsusiagoak izango ziren arren. Horrez gain, kitxua komunitate horren azalpentxo bat egiten zaigu: haien aurpegietako margoak, janari eta edari tipikoak, haurrak uretan jolasean... National Geographic-eko erreportaje bat edo turismo alternatibozko gida baterako iragarkia izan zitekeen bere idealizazio horretan, baina tira, behingoz indioek borroka bat irabazi eta ez gaitezen zaputzak izan.
  • Los lunes al sol (Fernando de Aranoa, 2002). Filma, 113 min. Langabeziaren drama kontatzen da. Ariketak. Los lunes al sol - Astelehenak eguzkitan
  • Los Nahua, 20 años después. Alerta amazónica ( Marc Gavaldà, Edu Alter, Jordi Salvadó, 2012). Dokumentaltxoa, 17 min. Nahua Amazonaseko herria egurketariekin eta petrolio-ontziekin izandako topaketa dramatikoaz geroztik hasi zen “kanpoko mundua”rekin harremanak izaten. Duela 20 urte pasatxo. Nahua herriari ekarri dizkion kultura, gizarte eta ingurumen ondorioek, egun eremuan petrolio-enpresen kopuruak gora egitearekin batera, etorkizun atzeraezina iragartzen dute Amazonaseko herri honentzat.
  • Los niños del cura (Vinko Bresan, 2013). Filma. Don Fabian es un cura joven recién llegado a una pequeña isla del Adriático. De acuerdo con el quiosquero y el farmacéutico, decide pinchar los preservativos, antes de su venta, para fomentar la natalidad. Pero el inevitable crecimiento demográfico convierte a la isla en foco de atracción para parejas extranjeras con problemas de fertilidad.
  • Los nuevos dueños del mundo (Ijsbrand Veelen Van, 2008?). Dokumentala, 44 min. Lan honen arabera, petrolioaren garestitzearen ondorioz, munduko herrialde boteretsuak aldatzen ari dira.
  • Los santos inocentes (Mario Camus, 1984). Filma. Jauntxo batzuek etxaldeko morroiei eginiko gehiegikerien gaineko istorio lazgarria. En la España franquista, durante la década de los sesenta, en un cortijo de Extremadura, una familia de campesinos vive miserablemente bajo la férula del terrateniente. Su vida es renuncia, sacrificio y y obediencia. Su destino está marcado y sólo algo violento e imprevisto podrá romper sus cadenas.
  • Los Yes Men arreglan el mundo (Andy Bichlbaum & Mike Bonanno, 2012). Dokumentala. The Yes Men son artistas del performance y activistas de la justicia global que exponen a las empresas que hacen daño a través de bromas y trucos para atraer la cobertura mediática y enfocarla en las prácticas comerciales peligrosas o inmorales de las corporaciones.
  • Losing the Dark (International Dark Sky Association, 2012?). EUSKARAZ ERE. Dokumentala. Iluntasuna da gauaren ezaugarri nagusia. XXI. mendeko gizarteak, baina, ahantzi egin du zer den gauaren iluntasuna. Hirietan argia da nagusi eguzkia desagertzen denean ere. Kolorez argiztatutako eraikinak han eta hemen. Argia nekazari eremuetara ere ailegatu da. Dokumentalean argi kutsaduraren kalteak azaltzen dira, baita konponbide eta proposamenak ere. Gehiegizko argiztapenak argi kutsadura sortzeaz gainera, bizidunen osasunean kalteak eragiten ditu. Badira bestelako arazoak ere, besteak beste, energia xahutzearena eta gastu publikoarena. Fernando Jauregi Cel Fosc elkarteko presidenteak esan duenez, lau arlori erreparatu beharko genieke: kalitateari, potentziari, koloreari eta denborari. «Argia behar den tokietan baizik ez da egon behar, soilik beharrezkoa den potentzia ezarri behar da, argiaren kalitateak ingurumenari eta osasunari kalte gutxien egiten diona izan behar du eta argiztatutako tokietatik jenderik igarotzen ez den orduetan argia itzali beharko litzateke», aholkatu du. Haren aburuz, «ongi» argiztatzeak «gaizki» argiztatzeak baino gutxiago kontsumitzen du. Azkenengo ikerketen arabera, oraingo kontsumoaren %80 baino gehiago aurreztu liteke. Jauregik uste du borondate politikoa eta kontzientziazio soziala beharrezkoak direla argi kutsadurak sortzen dituen arazoak konpontzeko. Horrez gain, argi kutsadurak izaki bizidunei nola eragiten dien ere azaltzen du dokumentalak. Hegazti migratzaileek argiztatutako eraikinak jotzen dituzte, dortoka jaio berriek ozeanoko argi naturalarekin nahasten dute hirietatik ailegatzen den argiztapena, eta gizakiek ere jasaten dituzte ondorioak, loaldiari eta zelulen berritzea kontrolatzen duten barne erregulatzaileei eragiten baitie. Hain zuzen ere, argi kutsadurak gizakiengan duen eraginaz mintzatuko da Angeles Rol de Lama gaur arratsaldean eskainiko duen hitzaldian. Dokumentala mundu osoan ikusiko da, eta hainbat hizkuntzatara itzuliko dute. Jauregik azaldu duenez, aurki euskaraz ere ikusteko parada izanen da. Lana http://www.darksky.org webgunean dago eskuragai, eta ez dago zabaltzeko arazorik Creative Commons lizentzia baitu.
  • Louise-Michel (Benoit Delepine eta Gustave Kervern, 2008). Filma. Multinazional batek itxitako lantegi bateko emakume langileek enpresako nagusi gorena hiltzea erabakiko dute, eta, horretarako, soldatapeko hiltzaile bat kontratatu. Esan eta egin. Baldarrak izan arren, aurrean jartzen zaizkien gorbatadun guztiak garbituko ditu bikote protagonistak. Komunismoa hilik eta ehortzita badago...
  • Mami, ¡ya sé dónde está el dinero! (Arturo Cisneros, 2015). Dokumentala. Englobado en el contexto de la crisis económica, se trata de un documental que narra la historia de un hombre que se encuentra sin trabajo, sin dinero y ante la imposibilidad de pagar su hipoteca, por lo que se verá en la calle, El protagonista enfrentándose a todo se verá obligado a abandonar su casa en la ciudad y volver a la casa de sus padres octogenarios, que no entendrán lo que pasa, por lo que intentará explicar porqué se ha esfumado el dinero. Una película en la que el humor es imprescindible, dirigida por Arturo Cisneros.
  • Manolito gafotas (M. Alvadalejo, 1998). Filma. Manolito Gafotas, un chaval que vive en el madrileño barrio de Carabanchel, se enfrenta, como todos los veranos, a los problemas de los chicos como él: las notas del colegio ¿le han quedado las matemáticas¿ y la perspectiva de pasar las vacaciones sin salir del barrio, ya que su padre Manolo, camionero de profesión, tiene trabajo todo el verano. Sin embargo, el mes de julio se les hace demasiado cuesta arriba a la familia en su piso de 50 metros cuadrados, y su padre termina por llevarse a todos a pasar unos días a la playa.
  • Marea negra (Peter Berg, 2016). Filma. Mexikoko golkoan 2010eko apirilean gertaturiko hondamendian oinarrituriko istorioa kontatzen du filmak: oliobide batean istripua gertatu zen, eta, horren ondorioz 11 pertsona hil eta beste 16 zauritu ziren. Ezbeharrak gizakiek inoiz eragindako ingurumen hondamendirik handienetako bat eragin zuen.
  • Margin Call (JC Chandor, 2010). Filma. Zuzendariak Wall Street zakarrena dakarkigu pantaila handira. Finantza sistemaren gehiegikeria islatu nahi izan du: aktibo toxikoak, broker-ak, erdi-mailako agintariak eta kezkarik gabeko nagusiak dira pelikula honetako osagaiak. Irons eta Spacey dirutza irabazi nahi baina daukatena nola gastatu ez dakiten gaztetxoen artean ibiliko dira. Lehman Brothersen garaiko Wall Streeterako bidaia proposatzen digu.
  • Meat the truth (Karen Soeters eta Gertjan Zwanikken, 2008). Dokumentala. Aldaketa klimatikoaren inguruan. Meat the Truth is a high-profile documentary which forms an addendum to earlier films on climate change. Although such films have succeeded in drawing public attention to the issue of global warming, they have repeatedly ignored one of the most important causes of climate change: the intensive livestock production. Meat the Truth draws attention to this by demonstrating that livestock farming generates more greenhouse gas emissions worldwide than all cars, lorries, trains, boats and planes added together.
  • Medecin de campagne (Thomas Lilti, 2016). Filma. Landa medikua da Jean-Pierre. Inguruko guztiek ezagutzen dute, badakite edozein egunetan eta edozein momentutan prest dela haiek artatzeko. Baina hura ere gaixorik dago, eta laguntzaile bat onartu beharko du, Nathalie. Orain arte, ospitalean aritu da lanean. Ailegatu berriak ez du erraza izanen beteranoarekin moldatzea.
  • Mejor malvivir que morir - Mieux vaut mal vivre que mourir (Justine Bitagoye eta Gaudiose Nininahazwe, 2006). Dokumentala, 26 min. Belgikan eta Burundin ekoitzitako filma. Un día en la vida de un joven que vive del vertedero, como todos los que le rodean. Creció en el vertedero, allí se alimentó y de allí saca los objetos que vende para sobrevivir. Este documental retrata con ternura la humilde y difícil vida de los habitantes de un vertedero.
  • Mercado de futuros (Mercedes Alvarez, 20119: Dokumentala. El desalojo y derribo de una antigua casa, con todos sus muebles, su abundante biblioteca y su cargamento entero de memoria personal, constituye el punto de arranque de “Mercado de futuros”, película documental que intenta trazar algunos rasgos del nuevo aspecto del mundo. La cámara se asoma a la fiebre del mercado inmobiliario, convertido en una feria del espectáculo y promesa del enriquecimiento o del paraíso, a los brokers de la inversión financiera y a los gurús y predicadores del éxito y la mitología empresarial. De fondo, queda una mirada sobre la virtualización del espacio urbano, el desalojo de la memoria personal y colectiva, y la banalización de sueños y deseos, convertidos finalmente en pura mercancía.
  • Metro Manila (Sean Ellis, 2013). Filma. Seeking a brighter future in megacity Manila, Oscar Ramirez and his family flee their impoverished life in the rice fields of the northern Philippines. But the sweltering capital's bustling intensity quickly overwhelms them, and they fall prey to the rampant manipulations of its hardened locals. Oscar catches a lucky break when he's offered steady work for an armored truck company and gregarious senior officer Ong takes him under his wing. Soon, though, the reality of his work's mortality rate and the murky motives of his new partner force Oscar to confront the perils he faces in his new job and life.
  • Minerita (Raul de la Fuente, 2013). Laburmetraia. Fuente zuzendari nafarrak egindako lanak Potosi mendixkako meatokietan baldintza gogorretan bizi diren emakumeen egoera islatzen du.
  • Moby Dick (John Huston,1956). Filma. Nueva adaptación de la novela homónima de Herman Melville. Ahab (Gregory Peck), el capitán del Pequod, un barco ballenero, vive obsesionado por dar caza a Moby Dick, la gran ballena blanca que le arrancó una pierna y lo llenó de odio y sed de venganza. Por esta razón, consagra su vida a navegar incansablemente por los siete mares con el fin de capturar a su presa.
  • Money Monster (Jodie Foster, 2016). Finantza saio bateko aurkezle ezagun eta hanpatsua da Lee Gates. Wall Streeteko guru bilakatuko da, baina dena katramilatuko du arrisku handiko teknologia baten akzioetan inbertitzea aholkatzen duenean. Burtsan behea joko du Gatesek gomendatutako enpresak. Telebista aurkezleak emandako aholkuak zintzo jarraitu ditu Kyle Budwell gazteak, eta, ondorioz, dirutza galdu du, miseria gorrian geratzeraino. Mendeku gosez, platora joan, eta telebista aurkezlea bahituko du, saioa zuzenean emititzen ari direnean.
  • MST 25 (ETB-Elkartasun bideak, 2009). Dokumentala. Lurrik Gabeko Nekazari Mugimenduaren inguruan. Mende laurdeneko borroka biltzen du dokumentalak.
  • Muga eta merkatuaren historia-The story of Cape & Trade-La historia de Tapa y Comercio (Annie Leonnard, 2010). Dokumentala. Emisio eskubideen komertzioari buruzkoa.
  • Munduaren bira, doan (Asisko Urmeneta eta Asier Elordi, 2009). Animazio filma, 85 min. Jules Verneren Munduaren bira klasikoan oinarritutako filmean gizaki itxurarik ez duten pertsonaiak ageri dira, bi dimentsiotan eginak. Sinopsia: Gizabananok Londreserako hegaldi bat aurkituko du Interneten, doan. Doan! XXI. mendeko hitz magikoa da hori! Baina koadrilako buruari, Bildotsori, huskeria irudituko zaio. Berak nahi balu, Txinaraino ere joango litzateke doan. Are gehiago, munduaren bira ere egingo luke doan eta 80 egunean. Harrokeria bat gehiago izango zen Kebabek apustu egingo ez balio. Eta behin apustua eginda, koadrila osoa bildu eta bidaia egitera: batek bidaia erromantikoa egin nahi izango du; besteak, erotikoa; baina komiko-dramatiko-esperpentikoa aterako zaie...
  • Nadie quiere la noche (Isabel Coixet, 2015). Filma. Josephine (Juliette Binoche) emakume aberats eta jakintsua da. Ipar polora bidaiatuko du, han ari baita lanean haren senarra, Robert Peary esploratzailea. Bidaian inuit emakume umil bat izango du gidari lanetan (Rinko Kikuchi). Bi emakumeak oso desberdinak izan arren, ondo moldatu beharko dira bizirik atera nahi badute, eta tundrako muturreko eguraldiari aurre egiteko. Benetako gertakarietan oinarritu du filma Isabel Coixet zinema zuzendariak.
  • Neskatoak (Jon Abril, 2015). Dokumentala. Gerra Zibilaren ostean Ipar Euskal Herrira neskame lan egitera joan ziren Baztan eta Bidasoako emakumeen historia kontatzen du Jon Abril kazetariak zuzenduriko Neskatoak dokumentalak.
  • Ni Basatia Naiz (Fran Lasuen, 2008). Dokumentala. XIX. mende erdialdean, Franklin Pierce Ameriketako Estatu Batuetako hamalaugarren presidentea Duwamish tribuaren lurrak erosten saiatu zen. Dokumentalaren ardatza Seattle buruzagi indiarrak presidenteari emandako erantzuna da, "lurraren zati gara"
  • __Ni, Bidasoa__ (Nafarroako Gobernua, 2010). Dokumentala. Landa Garapeneko Departamentuak ‘Ni Bidasoa’ dokumentala aurkeztu du, ibai horretako ondare natural, material eta ez-materialetik egindako ibilbidea. Dokumentalean inguruko biztanleen lekukotza eta oroitzapen ugari erakusten dira. Kalitate bikaineko ura Bidasoaren arroaren zatirik handiena Nafarroan dago, baina zati bat Gipuzkoan dago eta beste bat Frantzian. Ibaiari Bidasoa esaten zaio Oronozetik aurrera, goiko tartean Baztan ibaia esaten baitzaio. Ibaiak prezipitazio ugari hartzen ditu, urtean 1.600 mm baino gehiago, eta puntu batzuetan urtean 2.000 mm izaten dira. Eskuinaldetik Bertiz, Tximista eta Cía ibai-adarrak aipa daitezke, eta ezkerraldetik, Artesiaga, Zeberia-Marín, Ezkurra, Onin eta Endara. Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuak egindako analisien emaitzen arabera, Bidasoa ibaiaren arroa izan da lehena Uraren Esparru Zuzentarauak 2015erako ezarritako helburuak lortzen. Zehatz esanda, Nafarroako Gobernuak uraren kalitatearen kontrola arroko bederatzi puntutan lortutako laginen analisia eginda egiten du: Baztan Arizkunen, Baztan Oronozen, Zeberia Oronozen, Ezkurra Donezteben, Bidasoa Sunbillan, Bidasoa Endarlatsan, Bidasoa Beran, eta Oninen bi puntu Lesakan. Uraren analisiak parametro fisikokimikoak eta biologikoak erabiliz egiten dira, inguru hidrikoan izandako inpaktuak eta baldintza naturalen aldaketak ebaluatzeko. Kontrol sareko puntuetan bi parametroen analisiek 2009an izandako emaitzek sailkapen ona edo oso ona erakutsi zuten, eta horrek esan nahi du uraren kalitatea bikaina dela eta Europako araudiak finkatutako helburua betetzen dutela. Horrez gain, Uraren Esparru Zuzentarauaren arabera, ibaietako oztopoak ezabatu behar dira, ingurumen-arazo handia baitira, erriberako ekosistemak aldatzen dituztelako; izan ere, fauna igarotzea eta sedimentuen eta elikagaien lekualdaketa saihesten dute. Horrez gain, uraren tenperatura alda dezakete, ur geldien inguruak sortuta. Hori dela eta, azken urteetan, Nafarroako Gobernua eta Kantauri aldeko Konfederazio Hidrografikoa lankidetzan aritu dira eskalak eraikitzeko eta presa zaharkituak suntsitzeko programa garatze aldera. 2000ko hamarkadaren hasieran, Bidasoaren arroan 109 oztopo katalogatuta zeuden, eta horiek ibaiaren konektibitate lineala eteten zuten. Horietatik 97 presa txikiak eta presa artifizialak ziren, eta 12, oztopo naturalak. Modu horretan, arroaren luzera irisgarria 2,4 kilometrokoa zen ardatz nagusian, eta 4,7 kilometrokoa ibai-adarretan. Ordutik ibaiaren irisgarritasuna 50 kilometrotik gorakoa da eta ibilgu nagusiaren %90 erdietsi du. Hori pauso garrantzitsua izan da arro horretako amuarrainen eta izokinen dinamikarako, ibaitik mugitu behar baitira. Ibaia, izaki biziduna ‘Yo, el Bidasoa- Ni Bidasoa’ dokumentalean, erriberako herritarren lekukotzen bidez, ibaiak gizakiekin betidanik izandako harreman estuak erakusten dira. Ibaiko espezie guztiak aipatu eta ibaiaren eta pertsonen arteko loturaren arriskuei eta aukerei erreparatzen zaie. Modu horretan, ibaia lau etapatan zeharkatzen da. Lehenengo etapan goi-ibarra erakusten da, Baztan ibarrean. Bigarren etapan Bertizaranan eta Malerrekan sartzen da. Hirugarren etapan Bortzirietan sartzen da, eta laugarrenean itsasora nola iristen den ikus daiteke. Herritarrek, ikuspegi historikoa eta kasuan kasuko bizipenak erabiliz, lamien istorioak, arropen garbiketa, izokinak, igelak... aipatzen dituzte. Herritar batzuk ibaitik kontrabandoan ibili dira, arrantzan aritu dira, jakiak prestatu dituzte, ura edan dute, bainatu egin dira... Bestelako espezieak ere agertzen dira: ur-zozoa, erriberako hariztiak, txipak, zumarrak, amuarraina, Pirinioetako desmanak, lizarrak, izokina, karramarroak, ornogabeak... Guztiak dira Bidasoaren atal. Dokumentala abian jartzeko ekimena aurretik Nafarroaro Uraren Foroan egindako lanetik sortu zen, Cranak koordinatuta. Horretan herritarrek parte-hartze aktiboa izan dute azpi-arroetan egindako foroen bidez, boluntariotza ekintza zehatzen bidez eta neurriak ezarrita, ur baliabidearen eta ibai-espazioaren kudeaketa iraunkorrean kontzientziazioa eta sentsibilizazioa hobetzeko. Bidasoa ibaiarekin egindako lanaren ostean, Aragoi, Arga eta Ega ibaiekin antzeko lanak egitea espero da.
  • Ni, Ebro (Nafarroako Gobernua, 20119;. Dokumentala, 35 min. Ibaiarekin zerikusia duten 21 lagunen testigantzak.
  • Ni, Ega
  • Ni, Urumea
  • Nigerreko umeen desnutrizioaren errealitatea ezagutarazteko ziber-jokoa euskaraz (SUSTATU, 2009-10-12)
  • Nor nori zor (Jose Manzaneda, 2006). Dokumentala. Iparraldeko herrialdeok, munduaren %20 biztanle izanda ere, natur eta energi baliabideen %80a gastatzen dugu. Bidegabeko eredu horren atzean, zor ekologikoa dago Hegoaldeko herrialdeekiko. Zor hau karbonoaren zorran, biopiraterian, ingurumen pasiboan eta hondakin toxikoen esportazioan nabarmentzen da. Hegoaldeko herrialde askok Iparraldeko banku eta gobernuekiko dute kanpo finantza zorra baina zor ekologikoa kontuan hartuta...
  • Notre poison quotidien (Marie-Monique Robin, 2010). Dokumentala. Comment les produits chimiques qui contaminent notre chaîne alimentaire sont-ils testés, évalués, puis réglementés ?.
  • Nuclear Nation. The Fukushima refugiees story (Atsushi Funahashi, 2012). Dokumentala, 145 min. Documentary about the exile of Futaba’s residents, the region housing the crippled Fukushima Daiichi nuclear power plant. The day after the magnitude 9.0 earthquake on March 11, 2011, Futaba locals heard the hydrogen explosion at Reactor Number 1 and were showered with nuclear fallout. In response, the Japanese government designated the whole town as an “exclusion zone” and 1,400 of the town’s residents fled to an abandoned high school 250 kilometers away. The entire community, including the Town Hall office, was moved into the four-story building, making the residents nuclear refugees. The film portrays the evacuees as the nuclear disaster situation changes over time.
  • Océans (Jacques Perrin eta Jaques Cluzaud, 2009). Dokumentala, 100 minutu.. Azkeneko aurrerapen teknologikoak baliatuta, itsas hondoan gordetako mundu liluragarrirako bidaia da Océans ekoizpen europarra. Inoizko dokumentalik garestiena dela diote ekoizleek, 50 milioi euroko aurrekontua duela esan dute harro. Orain arte ezagutu gabeko espezieak agertzen dira, eta ikusleak bertatik bertara ikusten ahalko ditu itsasoan bizi diren ugaztun, arrain, itsaski eta gainerako izakiak. Mezu ekologista garbia du pelikulak: inoiz baino aukera gehiago da itsas bazter osoa arakatzeko eta filmatzeko, inoiz baino mehatxatuago dago ezinbesteko ekosistema hori.
  • Oceans de plastique (Sandrine Feydel, 2009). Dokumentala. Los océanos se están convirtiendo en un basurero. El vertido indiscriminado de residuos de plástico y sustancias químicas ponen en serio peligro la cadena alimentaria. Las cifras son realmente dramáticas: del total de la basura vertida en los océanos anualmente, el 80% son objetos de plástico. Cada metro cuadrado de la superficie de océanos y mares contienen miles de desechos de este perjudicial material. La comunidad científica ha advertido de la magnitud de la contaminación de nuestro espacio marítimo y de los perjudiciales efectos que este desastre medioambiental está causando en las especies que en él habitan.
  • Ocharcoaga 1961 (Jordi Grau, 1961). Dokumentala, 11 min. Bilbo, 1959. Urte amaieran Francisco Franco diktadoreak hiria bisitatu zuen eta inguruko mendi hegaletan Bizkaiko industriak erakarritako etorkinak txabola auzoetan pilatzen zirela ikusi zuen. Ez zen hura errejimenak eman behar zuen irudia eta, caudillo-aren aginduz, makineria frankista berehala abian jarri zen. 1960ko maiatzean zementuzko auzo moderno bat eraikitzeko lanak hasi ziren eta urtebete geroago 3.672 etxebizitza prest zeuden. Otxarkoaga ezerezetik sortu zen hilabete gutxian. Diktadoreak egitasmoaren emaitza ikus zezan Bilbora beste bisita bat egin beharrik gabe, Etxebizitza Ministerioak film bat egiteko enkargua eman zion Jordi (orduan Jorge) Grau zuzendariari. Hamar minutu inguruko pelikula ez zen zine aretoetan estreinatu eta No-Doan ere ez zuten eman; Francorentzat soilik egina zen. Ocharcoaga filmak txabola auzoen miseriaren nahiz auzo berriaren erosotasun eta zerbitzuen irudiak jaso zituen, testu propagandistiko lotsagabeaz lagunduta. Baina Franco biziki haserretu zen, eta irudi berriak erantsiarazi zituen. Hala ere, Francorentzat bezala, egungo ikuslearentzat errejimena loriatzeko jatorrizko asmoa eta azkenean zuzendariak iradokitzen duen mezua ez datoz bat. Hasierako txabolen irudiak alaiak dira, biziak, bertakoak irribarrez agertzen dira, egoera tamalgarrian bizi arren. Eta irudiak musika alaiez lagundu zituen Grauk. Otxarkoagako irudiak aldiz hotzak dira, bizigabeak. Zementua eta angelu zorrotzak dira nagusi eta musikak ere ezinegona eragiten du. Hala, diktadoreari koipe emate hutsa behar zuena, sotilki eta maisuki, kontra-propaganda bihurtu zuen Jordi Grauk, filma ia 50 urtetan beste inork ikusi ez arren.
  • Otxoan (Silvia Mendibil, 2010). Dokumentala. Zuzendariak Otxoa Hondarribiko janari denda txikiaren erretratua egin du. Iaz itxi zen denda eta zabalik egondako azken urtean egin zen grabazioa. Giza harremanei erreparatzen die, batik bat, dokumentalak. Saltoki handietan eta auzoko denda txikietan erostearen artean dauden ezberdintasunen artean gogoeta egitera garamatza. Otxoa ixtearekin bat, bizimodu eta garai bat ere atzean utzi da. Euskal Telebistak eta Kanaki Film-ek elkar lanean ekoiztutako dokumentala Silvia Mendibilek zuzendu du eta Hondarribiako Udalaren, Gizarte Kutxaren eta Eusko Jaurlaritzaren laguntza izan du.
  • Palmed off (?) Dokumentala. Palma-olio plantazioek Indonesian kalteturiko indigenen testigantzetan oinarrituta, plantazio hauek haien tokiko ekonomian, ingurumenean, kulturan eta etorkizuneko belaunaldien geroan dituzten ondorioen berri ematen du.
  • Paradise Love (Ulrich Seidi, 2012). Filma. Amodio fisikoa kontsumorako merkantzia bihurtuta, saldu eta erosten den zerbait da pelikula osoan, eta sexua kolonialismo berriaren bestelako traveller's check bat baino ez da. Sexu merkatuarekin batera, turismo eta hari lotutako zapalkuntza molde garaikideak ere modu zuzenean ageri dira filmean. Gotorlekuetan gordetako turista saldoa, hondartzan marraztuta agertzen den bi munduen arteko marra igaroezina, zapaltzaile eta zapalduaren arteko dialektika betierekoa. On the beaches of Kenya they're known as "Sugar Mamas" -- European women who seek out African boys selling love to earn a living. Teresa, a 50-year-old Austrian and mother of a daughter entering puberty, travels to this vacation paradise. She goes from one Beach Boy to the next, from one disappointment to the next and finally she must recognize: On the beaches of Kenya love is a business.
  • Paranoia (Robert Luketic, 2013). Filma. Oraingoan, generoa aldatu eta enpresa munduan girotutako thriller batekin dator. Espioitza industriala ardatz duen istorioa da, eta Joseph Finder idazlearen eleberri batean oinarrituta dago. Adam Cassidy gaztea da, baina, azkarra baino azkarragoa denez, oso ongi baloratuta dago enpresa teknologikoetan. Wyatt Corporation delakoan egiten du lan, baina, dena den, lana gorroto du. Mendeku gisa, enpresaren sisteman sartuko da, eta hainbat datu eskuratuko ditu. Harrapatuko dute, eta, kartzelara joan nahi ez badu, akordio bat onartu beharko du. Enpresa lehiakide batean infiltratu beharko du, eta haiei buruzko informazioa helarazi. Cassidyk onartu beharko du akordioa, eta berehala enpresa berrian aurrera egitea lortuko du. Handik gutxira, ataka zailean ikusiko du bere burua: gustura dago lan berriak eskaintzen dionarekin, baina segitu beharko du informazioa pasatzen.
  • Pasaiako portuaren etorkizuna (ETB-Kresala, 2010-09-30). >

  • Pascual Duarte (Ricardo Franco, 1975). Filma. Pascual Duarte es un campesino español, cazador furtivo, recluta a la fuerza en la guerra de Africa, pobre, huraño, poseído por una áurea de fatalismo y mala suerte que se manifiesta a través de sus largos silencios y sus miradas que se pierden en el vacío. Al igual que miles, tal vez millones de españoles de la época triste y brutal que durante las primeras décadas del siglo XX se alza como muestra poderosa e irrebatible de las tremendas diferencias sociales y culturales que asuelan y conforman la identidad colectiva del país, Duarte vive rodeado de una violencia estructural que poco a poco se adueña de hasta sus actos más mínimos. Mientras tanto, esa misma sociedad que le fuerza al ostracismo, a la soledad y a la autodestrucción no tarda en juzgarle, convirtiéndole en una víctima más que sólo aguarda un destino trágico.
  • Passengers (Morten Tyldum, 2016). Filma. Espaziontzi batek milaka pertsona hibernaturik daramatza beste planeta batera. Baina bi bidaiari behar baino 90 urte lehenago esnatu dira. Laster konturatuko dira bizitza osoa pasatu beharko dutela luxuz beteriko ontzian, baina eurak bakarrik.
  • Pêche: la fin de ... (ARTE-Jean-Christophe Victor, 2011). Dokumentala. Arrantzaren gainbeheraz.
  • Pedalo (Juan Palacios, 2016). Dokumentala. Zinemagile hasiberri batek hiru lagunen itsas bidaiaren jarraipena egingo du lehorretik, kamera soinean, euskal kostaldeko errepideetan barrena. Hain zuzen ere, Joseba, Jon eta Eneko Hendaiatik abiatuko dira bigarren eskuko pedalo baten gainean, Bilbora iristeko asmoz, 150 kilometroko itsas zeharkaldi bat osatzeko erronkarekin.
  • Perdiendo el norte (Nacho G. Velilla, 2015). Filma. Espainiako egoera ekonomikoaz nazkatuta daude Hugo eta Braulio gazteak. Unibertsitateko ikasketak bukatu dituzte, baina ez dute lanik topatzen euren herrialdean, eta etorkizuna beltz ikusten dute. Horregatik, bizi hobe baten bila, Alemaniara joatea erabakiko dute bi gazteek, Españoles por el mundo telebista programan ikusitakoari segika.
    Hara iritsitakoan, ordea, konturatuko dira gauzak ez direla beraiek uste bezala joango, eta Alemanian ez dutela berehalakoan lanik topatuko. Amets bat segituan amets gaizto bihur daitekeela ohartuko dira bi gazteak.

  • ¡Piratas! (Juan Falque, 2010). Dokumentala, 24 min. Somaliako piraten inguruan hedabideek kontatzen ez dutenaren berri ematen du lanak.
  • Pirinietako ura XXI. mendeko gatazka? (Christophe de Prada, ?). Dokumentala.
  • Piztu aldaketa - Energia trantsizioak (Ekologistak Martxan-EHU, 2016). ENERGIA TRANTSIZIOAK: PIZTU ALDAKETA!. Egungo energia eredua ekologikoki jasangaitza eta sozialki bidegabea da (klima aldaketa, erauzketen kalteak, energia pobrezia, korporazioen boterea, mundu-mailako desorekak, etab.). Baina badira munduan zehar honenaurka borrokatzen eta alternatibak martxan jartzen ari diren pertsonak eta taldeak. Dokumental honetan, Euskal Herritik abiatuta, Ipar eta Hegoaldeko zenbait esperientziatara hurbildu gara, haien bizitza proiektuak, erresistentziak eta proposamen politiko eta kooperatiboak ulertzeko asmoz. Bidai honek beharrezkoa zaigun energia eraldaketaren gakora doazen ikasketak eta erronkak erakusten dizkigu.
  • Plastic Planet (Werner Boote, 2009). Dokumentala. Werner Boote presents an up-close and personal view of the controversial and fascinating material that has found its way into every facet of our daily lives: plastic. He takes us on a journey around the globe, showing that plastics have become a threat for both environment and human health.
  • Playtime (Jaques Tati, 1967). Filma. Film berri hau filmatzen hasi aurretik, Tati Europako hiriburuak bisitatu zituen, modernisten arkitektura aztertzeko. Bere haserako ideia Parisko hainbat lokaziotan filmatzea zen, baina ez zen gustora geratu egin zituen frogazko filmaketekin. Orly-ko aireportuan filmatzeko baimenik ez zuela jasoko jakin zuenean, irtenbide berri bat bilatu zuen. Ez zen lan erraza izan. Asmo handiko filma zen, eta aurrekontu handia bazuen ere (garaiko 17 milioi libera), filmatze prozesu luzean zehar dirurik gabe geratu ziren behin baino gehiagotan. Arrazoi nagusia: Tativille. Filma egiteko Jaques Tatik Parisko periferian dagoen Gravelle guneko 15.000 metro karratuko gunean eraiki zuen hiria da Tativille. Filmaketak iraun zituen hiru urteetan (1964tik 1967ra), gora behera ugari pairatu zituen ekoizpenak . Besteak beste, ekaitz batek Tativilleko hain bat gune suntsitu zituen. Filmaketarekin jarraitzeko, argazki erraldoiak erabili zituzten, eta, tranpantojoei esker, Tativille epe laburrean berreraikitzea lortu zuten. Haserako aurrekontua asko puztu zen eta, filma amaitu ahal izateko, Tatik bere etxea saldu behar izan zuen eta Pompidou presidenteak, zinegileari kreditu berezi bat emateko agindua eman zuen. Tativille eraikitzeko gastatutako dirutzari buruz galdetu ziotenean, Tatik zera esan zuen:“Liz Taylor kontratatzea bezain beste kostatu zaigu Tativille eraikitzea. Bakoitzak bere lehentasunak ditu”. Playtime filmeko protagonista Jaques Tatik berak antzezten duen Monsieur Hulot da beste behin. Filma sei zatitan dago banatuta: aireportua, bulegoak, asmakizunen erakusketa, kristalezko paretak dituzten apartamenduak, lorategia eta auto-karrusela. Gune horietan, Monsieu Hulot eta iritsi berri diren turista amerikar batzuen ibilbideari jarraitzen diogu, eta hiriaren ingurugiroak gizakiarengan duen eragina ikusteko aukera ematen di gu, Tatik beti proposatzen dizkigun irudi eta soinu jokoekin. Modu fin eta ironikoan, gizarte modernoari eta hark sortutako urbanismoari kritika egiten zaio. Playtime filmaren haseran, jendeak arkitektoek diseinaturiko ereduei jarraitzen diete. Eraikuntzek sortzen dituzten lerroak eta espazioak errespetatuz mugitzen dira, ingurunearen preso egongo balira bezala. Arkitektura bera da filmeko protagonista nagusia, beste pertsonaien jokabideari zuzenean eragiten diona. Baina gradualki, arkitektura lerroen zorroztasuna lausotuz doa, eta gizakiak beren arteko harremanak hestutzen hasten dira, inongo
    lerro zuzenik esistitzen ez deneko amaiera batera iritsi arte. Tatik hiriaren funtzioa aztertzen du Playtime filman. Bizitza, lana, garraioa, aisialdia… Paradoxikoa bada ere, Tatik, gizarte modernoa sortzen ari zen hiriekin kritikoa bazen ere, hiri horien arkitekturarekiko zaletasun eta jakinmin handia zuen. Hirien deshumanizazioa agerian uzten du, batetik, baina uneko arkitektura eta diseinu garaikidearekiko lilura erakusten du, bestetik. Haren film guztietan errepikatzen den kontua da. Mon Oncle filmeko Villa Arpel etxe modernista oroitzea besterik ez dago: geometriak, koloreak, plastikoa, garage automatikoa, lorategiko bidexka, sukalde laborategia, arrain itxurako iturria… Batetik, garbitasunaren eta minimaltasunaren ideiaren atzean dagoen ergelkeriari kritika. Bestetik, ergelkeria horrek esk aintzen duen jolaserako aukera ludikoa. Playtime-k kritikaren laudorioak bai, baina ikuslegoaren txalorik ez zuen jaso. Porrot ekonomiko itzela izan zen eta, saiatu bazen ere, Tatik ez zuen lortu Tativille salbatzea. André Malraux-ek (idazle egolatra eta garaiko Frantziako kultura ministroak) Tativille botatzeko agindua eman zuen. Ongi pentsatuta, Tatiri egin zaion mesederik handiena. Aurrerantzean, iragan mendeko erdialdean Europa zaharrean esistitu zen ¨hiririk¨ modernoena ezagutu nahi duenak Playtime ikusi beharko du.
  • Plogoff. Piedras contra fusiles (Nicole Le Garrec eta Felix Le Garrec, 1980). Dokumentala, 75 min. AZPITITULUAK EUSKARAZ. Europako nuklearren aurkako mugimenduak garaipen ikusgarriak izan zituen, 1979-1982 artean, Lemoiz gelditu zutenek gogoan izanen dutenez. Bretainako kostaldeko herrixka batek ere ez zuen amore eman nuklearren aurrean, Frantziako estatu politikaren gainetik pasatuz. Giscard D’Esteing lehendakari berak zeharka onartu zuen estatuaren asmoa: frantsesei programa nuklear bat inposatu, informazio osatua jaso ostean aurkakotasun irmoa adieraziko zutela jakinda.
  • Por qué?! Una crisis endémica (Marc Balaguer, 2013). Dokumentala. Espainako krisiaren ingurukoa.
  • Portman, a la sombra de Roberto (Miguel Marti, 2001). Dokumentala. Portman es un pequeño pueblo minero de la costa murciana donde se centra esta historia de abuso ecológico, conflicto social y crisis económica. Una historia con nombres y apellidos que desde los años ochenta ha sido ocultada del escrutinio público por los distintos gobiernos centrales y autonómicos y que, gracias a ese silencio informativo, nadie parece tener interés en resolver. A mediados de los 50, la empresa multinacional Peñarroya, se instala allí y comienza la explotación a cielo abierto, construyendo en la bahía de Portman uno de los lavaderos de mineral por flotación mayores del mundo: el Lavadero Roberto. Polémica, intereses políticos y económicos en juego, enfrentamiento social, súbita prosperidad y posterior hundimiento de la economía local, entorno medioambiental arrasado, indiferencia de la Administración, cargas policiales, despidos, enfermedades y muertes. Todo esto a ocurrido a la sombra de Roberto.
  • Potiche (François Ozon, 2010). Filma, 115 minutu. 70eko hamarkadako landa giroan gertatzen da istorioa: Suzanne enpresari aberats baten emaztea da, baina nazkatuta dago bere senarraren agintekeriaz. Ez du emaztea behar bezala tratatzen, ezta seme-alabak eta maitalea ere. Halako batean greba bat izango da senarraren lantegian eta Suzannek hartu beharko du haren postua. Aurrerantzean hura izanen da lantegiko zuzendaria. Gatazka bideratzea lortuko du.
  • Promised land - La tierra prometida (Gus Van Sant, 2013). Filma. Azkenaldi honetan, jende askoren ahotan dabil fracking-aren kontua. Lurraren azpiko gasa ustiatzeko lurra zulatuz erabiltzen den teknika hori mehatxu bihurtu zen Euskal Herrian orain dela urte batzuk, eta, orduz geroztik, asko hitz egin eta eztabaidatu da gaiaz. Beste behin ere, kapitalismoan oinarritutako argudio ekonomikoak, batetik, eta ekologiarekin eta garapen iraukorrarekin lotutakoak, bestetik. Gaia ez da Euskal Herriko kontua bakarrik, horretan ere ditxosozko globalizazioa ere agertzen baita. Multinazional handiek asmo bera dute munduko beste herrialde askotan; horien artean, AEBetan. Gus Van Sant zuzendari ezagunaren azken filma da Promised Land, eta, horretan, oso presente dago fracking-aren gaia. Izan ere, protagonista Steve Butler da, energia enpresa handi baterako lan egiten duen exekutiboa. Sue Thomason lankidearekin, Mckinleyra ailegatuko dira. Krisialdi ekonomikoak gogor astindu duen herrixka bat da Mckinley. Hango nekazariei eskaintza ustez ezin hobea eginen diete, ordezkatzen duten enpresaren izenean: haien lurretan zulaketak egiteko baimena ematea, diru kopuru handi samar baten truke. Itxuraz, aparteko zailtasunik gabeko lana behar zuen izan, baina laster hasiko dira hainbat arazo sortzen. Lehenik eta behin, bertakoek mesfidantzaz hartuko dute enpresaren eskaintza. Horrez gain, zer gertatzen den entzunda, aktibista ekologista bat ailegatuko da ingurura, eta enpresaren benetako asmoak zeintzuk diren aireratzen hasiko da. Horri guztiari protagonistaren beraren egoera gehitu beharko zaio. Izan ere, antzeko ingurune batean hazitakoa da Butler; oso ongi ezagutzen du landa eremuko bizimodua. Horregatik, egonaldia luzatzen den neurrian, Butlerri gero eta zalantza gehiago sortuko zaizkio. Ez daki egiten ari dena ongi ote dagoen, eta, kasu jakin horretaz haratago, zalantzan jartzen hasiko da bere bizimodu osoa.
  • Psiconautas, los niños olvidados (Pedro Rivero eta Alberto Vazquez, 2015). Animaziozko filma. Birdboy eta Dinki bi nerabe dira, eta hondamendi ekologiko batek astindutako uharte batetik ihes egitea erabakiko dute: Birdboy, mundutik isolatuz; Dinki, berriz, bidaia arriskutsu batean abiatuz, Birdboy berarekin joango delakoan.
  • __Pueblos en transicion__ (RTVE-El escarabajo verde, 2010-02-18). Dokumentala. ¿Puede imaginarse una vida sin petróleo? ¿Qué pasaría si mañana el petróleo se convirtiera en un bien escaso y caro? La sociedad industrial se instaló en la historia de los seres humanos aportando desarrollo y riqueza pero haciéndola dependiente del transporte.
  • __Pura vida__ ( Pablo Iraburu eta Migueltxo Molina, 2012). Dokumental. EUSKARAZ ERE BAI. Annapurna mendiaren hegoaldean pasatutako gertaera bati buruzko dokumentala da. Iñaki Ochoa de Olza, eskalatzaile bat ondoezik sentitzen da 7.400 metroko garaieran. Hurrengo lau egunetan zehar, hamar herrialdeetako hainbat eskalatzailek bizirik erreskatatzen saiatzen dira eta Himalayako mendikatearen erreskate saiakerarik izugarrienetakoa hasten da. Egiatan gertatu zenetik abiatuta, Pablo Ugarburu eta Migueltxo Molina lekukotasun pertsonal bat baino sakonago doan kontakizun bat egiteko gauza izan dira.
  • Queen of The Desert (Werner Herzog, 2015). Dokumentala. A chronicle of Gertrude Bell's life, a traveler, writer, archaeologist, explorer, cartographer, and political attaché for the British Empire at the dawn of the twentieth century.
  • Rainning stones (Ken Loach, 1993). Filma.It tells the story of a man who cannot afford to buy his daughter a First Communion dress, and makes disastrous choices in trying to raise the money.
  • Rapa Nui (Kevin Reynolds, 1994). "Atractiva fábula ecologista, destacable sobre todo por su buena fotografía y por la espectacularidad de sus escenarios naturales. Con encanto". En 1722, un holandés descubrió una isla en el Pacífico Sur, a la que sus habitantes llamaban Rapa Nui, pero él la bautizó como Isla de Pascua. Muchos años antes había tenido lugar en la isla un grave conflicto de carácter social: los Orejas Cortas constituían la clase inferior y construían estatuas por orden de los Orejas Largas, que eran los nobles. Como tales sólo los Orejas Largas tenían derecho a participar en la competición anual que determinaba quién sería el nuevo Hombre Pájaro. Pero uno de los jóvenes competidores del certamen se había enamorado de una muchacha de los Orejas Cortas. Ese amor sólo podría triunfar en el caso de que él superara las pruebas y ella accediera a pasar dentro de una cueva las lunas que faltaban hasta el día de la competición.
  • Regreso a las habitaciones de la muerte (Channel 4, 19969: Dokumentala. Es la respuesta de los reporteros británicos a las descalificaciones de las autoridades chinas. Incluye la parte más esencial del primer trabajo y lo completa con nuevas pruebas entre las que destaca el testimonio de la doctora Zhang Shuyun, que trabajó en un orfanato de Shangai y se exilió en 1993 llevándose consigo fotografías que prueban los malos tratos.
  • Regreso a Chernobyl (RTVE, 1989). Dokumentala.
  • René Petiten amesgaiztoak (Askoren Artean - Eguzki Bideoak, 2014). Dokumentala. Aragoa eta Nafarroa artean dagoen Esako urtegiak 2.400 hektarea urez estali zituen 1960an inauguratu zenean. Urpean geratu ziren, beraz, Erdi Aroko zubi eta aztarnategiak; Escó, Ruesta eta Tiermas herriak; eta zonaldea estaltzen zuen landaredia. Hainbat lur desjabetu zituzten, eta herritar askok inguruko herrietara joan behar izan zuten bizitzera. Orain, gainera, urtegia handitzeko asmoa du Espainiako Gobernuak Hidreologia Plan Nazionalaren bidez, eta beste 771 hektarea hartzea. Horrek lurra lerratzea eragingo luke, eta inguruko herriak arriskuan jarriko lituzke.Auzia ikertu eta gizarteari horren berri eman asmoz, 2013 hasieran indarrak batu zituzten Yesa Más No – Lanak Gelditu, Río Aragón eta Eguzki Bideoak kolektiboek, eta //crowdfounding// kanpaina jarri zuten abian. Helburu bezala jarri zuten kopurua lortu zuten, 14.000 euro, eta proiektua gauzatu ostean, René Petiten amesgaiztoak azaroan estreinatu zuten Iruñeako Golemen, arrakasta handiz gainera.
  • Río y patrimonio (Labrit Multimedia, 2014). Dokumentala, 24. Un vídeo editado por el Gobierno foral da a conocer los entornos fluviales de los ríos Irati, en Navarra, y Dordoña, en Francia. El audiovisual pone colofón al proyecto europeo “Río y Patrimonio” (RIyPA), que se ha desarrollado durante los últimos dos años con el doble objetivo de conocer los recursos naturales de estas zonas y, a partir de ellos, buscar nuevos nichos de empleo que, de forma sostenible, dinamicen su economía y consoliden su población
  • Sacro Gra (Giancarlo Rosi, 2013). Dokumentala. Documental dedicado al transitado y enorme anillo de autopistas -Grande Raccordo Anulare, o GRA- que rodea la ciudad de Roma. Sacro GRA lanak Erroma inguratzen duen GRA autobide sarea" Grande Raccordo Anulare" du oinarri. 70 kilometroan Italiako hiria zeharkatzen du. Eta hari lotuta bizi dira italiar asko. Hiriko monumentu ezagunetatik urrun, Erromaren beste ikuspegi bat eman nahi du zuzendariak, autobidearen bidea jarraituz. Bidearekin hainbat lagunek dituzten bizipenak kontatzen ditu Rosik. Hala nola anbulantzian egunero bertatik pasatzen den mediku baten istorioa, inguruan arrantzan aritzen den gizon batena, errepide bazterrean izaten diren emagalduena, intsektuak jarraitzen dituen gizon batena eta beste grabatu ditu. Zazpi lagunen istorioak harilkatuz hiriko gutxiengo sozialari buruzko dokumentala egin du, eta XXI. mendeko Europako pobreziaren irudia eskaini. Bi urtez ehunka pertsona grabatu ditu dokumentala egiteko.
  • Sagardoa bidegile (Bego Zubia, 2015). Dokumentala.Dokumentalaren sinopsian zera irakur daiteke: "Urtean lau hilabetez, urtarriletik apirilera, euskal sagardotegiek milaka pertsona erakartzen dituzte, bertokoak zein kanpokoak. Tradizioa bete nahi dute denek: tortilla, bakailaoa, txuleta eta gazta jatea, eta txotxera deitzen duen ahotsa entzundakoan sagardoa edatea. Tradizio modernoa da hau, baina erro sakonak ditu. Dokumentalak bidaia moduan azalduko digu tradizio hau: ibilbide geografiko, kultural, teknologiko eta gastronomikoa izango da, ezustekoz betea".
  • Salaam Bombay (Mira Nair, 1988). Filma, 113. Bombayko kaleetan abandonatutako haurren bizitzak hartu zituen oinarritzat zuzendari indiarrak istorio gogor eta interesgarri hau filmatzeko.
  • San Andreas (Brad Peyton, 2015). Filma. Azpitituluak Euskaraz. Kaliforniako San Andreas failak 9 indarreko lurrikara eragingo du herrialdean. Helikoptero bateko pilotoa (Johnson) eta haren emazte ohia Los Angelestik San Frantziskora joango dira, haien alaba bakarra salbatzera. Bidaia, ordea, ez da lasaia izango, eta dena bukatu dela uste dutenean, hasiera besterik ez dela konturatuko dira.
  • Sang wou y su abuela (Jeon-Hyang Lee, 2002). Filma, 85. min. Haren amaren eginbeharrak direla-eta, hirian hazitako zazpi urteko haur apetatsua eta berekoia hilabete batez amonarekin bizitzera eramango dute. Amona, andre maitagarria, bakarrik bizi da gizarte modernoko aurrerapen teknologikoak oraindik iritsi ez diren herrixka batean. Hasiera batean bien arteko erlazioa zaila izango da, izan ere, Sang Woo txikia ez da gustuko ez dituen ohiturak aldatzeko prest agertuko. Amona, berriz, haurra pozik egon dadin bere esku dagoen guztia egiten saiatzen da.
  • Sea Legend (David Gant, 2014). Dokumentala. Bihar munduan diren arrain handiak desagertuko balira? Galdera horri erantzuten dio Sea Legend film laburrak. Arrantza industriala hasi zenez geroztik arrain handien %90 desagertu egin direla zioen Nature aldizkariak 2003an. Arazo horren inguruan gizartea kontzientziatu nahi izan dute Oceana eta Panthalassa elkarteek, eta dokumental labur bat prestatu dute. Donostian aurkeztu zuten ostegunean, Zinemaldia zela probesturik. Euskal Herrian ohikoa den hegalaburraren egoera larria lau haizeetara zabaltzea da helburua. Etorkizuneko Euskal Herria irudikatzen du Sea Legend film laburrak. Arrain handiak desagertu egin dira, baina bizirik jarraitzen dute antzina arrantzale izan zirenek. Euskal arrantzale zahar batek gogoan duen itsasoko izaki bati buruzko istorioak kontatu ditu. Hegalaburraz ari da, noski. Irudi «indartsuek» eta Budapesteko Orkestra Filarmonikoaren doinuek itsasoaren inguru eta erraietara eramanen dituzte ikusleak, helburu argi batekin: arrain handien garrantzi komertziala eta haien desagertzeak ekar ditzakeen ondorioak mahai gainean jartzea. Rol nagusia, euskal arrantzale zaharrarena, David Gant aktore eskoziarrak jokatu du. Harekin batera, Kandido Uranga aktoreak eta Jokin Gulisagaste arrantzaleak parte hartu dute. Andreas Rothek zuzendu du, eta Sergio Penzo izan da proiektuaren bultzatzaile eta gidoiaren egilea. Azken horrek lanaren nondik norakoak azaldu ditu: «Hegalaburra desagertzeko arriskuan dago. Oceanarekin lan egin dut urte luzez, eta beti egon naiz gai hauen jakinaren gainean: arrantza iraunkorra eta desagertzeko arriskuan diren espezieak».
  • Senegal-Kresala (ETB1-KRESALA, 2011-02-15). Erreportajea. Senegalen atunketan euskal arrantzaleekin.
  • Shockaren doktrina(ARGIA MULTIMEDIA, 2013ko iraila). Kapitalismoari buruzko ikerketa da, Naomi Kleinen izen bereko liburuan oinarritua. Kapitalismoa hondamendi esparru askotan hedatutako beldurraz baliatzen dela hegemonia soziopolitikoari eusteko. [2009 - 79 min]. Jatorrizko izena: The Shock Doctrine. Zuzendaritza: Mat Whitecross, Michael Winterbottom. Godoia: Naomi Klein. Musika: Michael Nyman. Ekoiztetxea: Renegade Pictures, Revolution Films. Informazio gehiago euskaraz: Iñaki Mendigurenen artikulua. Euskaratzea: Xabier Aramendi.
  • Short Term 12 ( Destin Daniel Cretton, 2013). Filma. Crettonen filmak nerabezaroan jasandako sexu erasoen inguruko istorio gordina kontatzen du. Grace ikuskatzailearen istorioa kontatzen du filmak. Egoera ahulean dauden nerabeentzako harrera zentro batean lan egiten du, eta izugarri atsegin du bere lana. Gazteen zainketan murgiltzen da erabat, bere iragan ilunaren aurkako borroka saihesteko. Jayden nerabeak, ordea, zentrora iristean haurtzaroan sortutako trauma horiei aurre egin beharko die. Hala, bizitza pribatuaren eta laneko bizitzaren arteko oreka hauskorra arriskuan jarri arren, iraganeko beldurrak gainditzeko modua aurkitu beharko du.
  • Sicko (Michael Moore, 2007). Dokumentala, 123 min. AEBetako osasun zerbitzuari kritika.
  • Silent City (Threes Anna, 2012). Filma. Kon Maisuarekin arraina mozteko artea ikasteko etorri da Rosa Tokiora. Kon Japonia osoko arrainaren chef handiena da. Komunikatzeko zailtasunak direla-eta, Rosa gero eta bakarrago sentituko da bere lan-mahaiaren gainean garbitzeko zain dituen arrain piloen atzean. Lur jota eta etsita, japoniar negozio-gizonak joan ohi diren night club batean hasiko da lanean. Gizon horietako batek eraso egin ostean, jatetxe bateko akuarioan amaituko du, eta arrain batek zer sentitzen duen ulertuko du.
  • Silkwood (Mike Nichols, 1983). Filma. The story of Karen Silkwood, a metallurgy worker at a plutonium processing plant who was purposefully contaminated, psychologically tortured and possibly murdered to prevent her from exposing blatant worker safety violations at the plant.
  • Sin nombre (Cary Fukunaga, 2008). Filma, 96 min. Immigrazioa eta honen drama lantzen du zuzendariak. Sayra hondurastarrak etorkizun hobe batekin egiten du amets. Aitarekin batzean aukera bat du: aitarekin eta osabarekin Mexikora joan eta handik barrena AEBtara igaro, aitaren familia berriarekin elkartzeko. Sayra eta bere familia Tapachulako tren geltokian zain dauden etorkinei batuko zaizkie. AEBetara doan merkantzia tren bat igaro zain daude, bagoi batera igo eta bizitza berri bati hasiera emateko.
  • Slumdog Millionaire (Danny Boyle eta Loveleen Tandan). Filma. Jamal Malik (Dev Patel) es un adolescente pobre de Bombay que participa en la versión hindú del programa "¿Quién quiere ser millonario?". A punto de conseguir 20 millones de rupias, que es el premio máximo del concurso, el joven es interrogado por la policía, que sospecha que esta haciendo trampas. Pero para cada una de las preguntas, Jamal tiene una respuesta.
  • __Smoking room__ (Roger Gual eta Julio Wallovits, 2002). Filma. Amerikako enpresa batek Espainian duen sukurtsala bulegoetan erretzeko debekua betetzera behartu dute. Aurrerantzean lanorduetan erre nahi dutenek kalean egin beharko dute. Ramirezek, gehienbat gizonez osatutako bulego txiki horretako langileetako batek, sinadurak biltzeari ekingo dio justutzat jotzen ez duen erabaki horren kontra egiteko.
  • Snowpiercer (Bong Jong-Ho, 2013). Filma. Eleberri grafiko baten moldaketa. Le Transperceneige eleberri grafiko frantziarra da, Jacques Lobek eta Jean-Marc Rochettek sortu zutena. Komigikintzaren klasikorik ezagunena izan gabe, nobela grafiko horrek sona handia izan zuen 80ko eta 90eko hamarkadetan. Gaur egun euskaraz ez dago irakurtzerik, bai, ordea, frantsesez edo espainieraz. Zientzia-fikzio apokaliptikoa deitu den azpigenero horren barruan sailkatzen ahal da La transperceneige. Izan ere, istorioa balizko etorkizun ilun batean dago girotuta; Lurra guztiz izoztuta dago, arma meteorologikoen erabileragatik, eta gizaki talde bakarrak lortu du hondamendian bizirik irautea. Horiek guztiak tren baten barruan doaz, baina trenak izotza puskatu, eta etengabean dago mugimenduan, ezin geldituta. Horren barruan bizitzeko behar duten guztia dute, baina, ohi bezala, ez modu orekatuz banatua. Izan ere, desberdintasun handiak daude trenaren barruan: batzuk oparo bizi dira, baina beste batzuk bagoietan pilatuta doaz, gosez hiltzen. Gizarte kapitalistaren piramide osoa biltzen du bere barruan trenak, eta horixe da, hain zuzen, eleberri grafikoaren indargune nagusia. Militarrak, telebista, erlijioa, matxinoak, herritar otzanak... kanpoan utzitako munduan zeuden rolak berriro ere errepikatuko dira, baina askoz ere leku fisiko txikiagoan, beti lehertzeko zorian dagoen giro itogarri batean. Eleberri grafikoa aldizkari batean argitaratu ostean, hiru istoriotan bildu zuten egileek, bi liburukitan banatuta. Lehenean, Proloff pertsonaiak atzeko bagoietatik aurrekoetara egitea lortuko du. Bigarren eta hirugarrenean, berriz, Puig Valles izeneko pertsonaiak bizirik irauteko azpijoko guztiak ikasi beharko ditu, bereziki boterearen kudeaketa.
  • Sobredosis. La proxima crisis financiera- Overdose. The next financial crisis (Martin Borgs, 2010). Dokumentala. Cuando realizamos un diagnóstico profundo acerca del gran desafío de la humanidad en los tiempos presentes, encontramos que el mapa de la gran crisis sistémica que enfrentamos está compuesto por cuatro elementos principales, altamente interrelacionados: Economía, Energía, Presión Demográfica y Medio Ambiente. En tiempos de crisis las sociedades buscan líderes fuertes y soluciones simples. Pero... ¿Qué pasaría si los artilugios económicos que se están planteando somo solución son los mismos errores que provocaron el desastre? El documental Overdose describe y analiza la historia de la mayor crisis económica de nuestra época: la que aún está por venir. Cuando estalló la burbuja financiera global, la solución fue bajar las tasas de interés e inyectar miles de millones de dólares sin respaldo a un sistema bancario enfermo. Justamente esa solución fue el problema, y por eso la próxima crisis será peor aún. Los gobiernos ya se están quedando sin combustible para alimentar la economía. Puede ser que todavía estén en condiciones de salvar a los bancos, pero de ahora en adelante la pregunta más inquietante es quién salvará a los gobiernos... Las previsiones apuntan a que el gigantesco endeudamiento sin precedentes de todos los países superará el 100% del PIB en breve. La economía de Grecia e Islandia ya se derrumbaron. Hay otros países que están en la cuerda floja... ¿Cuál será el próximo? ¿Qué sucederá cuando se produzca el inevitable efecto dominó en toda la economía mundial?. Esta tormenta que conmueve al planeta comenzó a gestarse en los Estados Unidos, cuando el Congreso a instancias del gobierno federal decidió impulsar masivos planes hipotecarios de vivienda, inclusive para quienes no podrían pagarlos. En dicha oportunidad el mercado acuñó el ingenioso acrónimo NINA: "Ningún ingreso. Ningún activo. Ningún problema". Dicho esquema basado en las corporaciones privadas Fannie Mae y Freddie Mac que estaban patrocinadas por el Estado, generó en todo el mundo una burbuja financiera de proporciones sin precedentes.
  • Solo un agua (Sanjeev Chaterjee eta Ali Habashi, 2008). Dokumentala, 67 min. Ura funtsezkoa da bizitzarako. Hala ere, bukaezina eta merkea izango balitz bezala hartzen dugu, eta honek, nazioarteko krisialdi erraldoia sortu du.
  • Somos gente honrada (Alejandro Marzoa, 2013). Filma. Espainiaren gaur egungo errealitate sozio-ekonomiko larrian oinarrituta dago filma, eta langabezian dauden bi lagun dira protagonista nagusiak. 50 urtetik gorakoak dira, eta biek seme-alabak dituzte. Egunetik egunera, haien egoera gero eta okerragoa da, baina gertaera sinesgaitz bat pasatuko zaie: arrantza egiten ari direla, hamar kilo kokaina dituen pakete bat aurkituko dute itsasoan. Hortik aurrera, aurkitutakoarekin zer egin erabaki beharko dute pelikulako bi protagonistek.
  • Stavisky... (Alain Resnais, 1974). Filma. Frantzia, 1933. urtea, Stavisky kasuaren urtea izan zen, iruzur ekonomiko handi baten urtea.
  • Sucumbíos, tierra sin mal (Arturo Hortas, 2011). Dokumentala. Chevron-Texacok Amazonian sortutako ingurumen kalte zenbatezinen ondorioz, talde ekologistak eta Amazoniako natiboak lege-demanda luze batean murgildu ziren. Lurralde honetako biztanleak etengabe zebiltzan hara eta hona “Gaitzik gabeko Lurra”ren bila, elikagai asko eta jendearen artean bakea izango zituena. 2011n ehun urte bete ziren Ekuadorren lehen aldiz erauzi zenetik petrolioa. Sucumbíosen 1967an hasi zen, bost nazionalitate indigena kaltetuta. Horietako bat Pueblo Cofán da.
  • Sueños de basura (RTVE-LA NOCHE TEMATICA, 2012-07-21). Dokumentala. Con una población de dieciocho millones de habitantes, El Cairo, la ciudad más grande de Oriente Próximo y África, no tiene sistema centralizado de eliminación de residuos.Una comunidad cristiana copta de campesinos pobres de zonas rurales de Egipto, los zabalines, vio la basura de esta ciudad como una oportunidad económica. Durante generaciones, los residentes de El Cairo han dependido de los zabalines para la recogida de su basura. Alrededor de 70.000 zabalines (hombres, mujeres y niños), que reciben una mínima cantidad de los residentes de la ciudad, se ganan la vida reciclando lo que recogen. Sin embargo, con la llegada de las empresas extranjeras al negocio de la basura, la economía de los zabalines ha sufrido un fuerte impacto. Para intentar mejorar su forma de trabajar han creado una escuela de reciclaje en la que a los niños se les enseñan como funcionan las empresas y vertederos extranjeros.
  • Surcos (Jose Antonio Nieves Conde, 1951). Filma. La familia Pérez se traslada desde el campo a Madrid con la esperanza de mejorar su vida. Sin embargo, la ciudad tampoco les ofrecerá una vida fácil. Manuel, el padre, encontrará trabajo en una fundición, pero con un ritmo de trabajo tan acelerado, que le será difícil de seguir. Pepe, el mayor de los hijos, se dedicará a turbios asuntos relacionados con el extraperlo. Manolo, el menor de los hijos, encontrará trabajo como chico de los recados y a Tonia, la hermana, le buscarán trabajo como asistenta.
  • Sustraiak (ETB-Elkartasun bideak, 2009). Dokumentala. Ugandako nekazariek komunitatean lan eginez eta hazi espezieak berreskuratzeko ahaleginarekin elikagai subiranotasuna lortzelo pausoak eman dituzte.
  • Syriana (Stephen Gaghan, 2005). Filma. Petrolioa ardatz duen filma. Basada en la historia real de Robert Baer (George Clooney), un agente de la CIA que se pasó toda su vida trabajando para la Agencia en Oriente Medio e investigando casos de terrorismo. Por su experiencia en Beirut en los turbulentos años ochenta, lo envían allí para realizar una compleja misión en la que están implicadas dos empresas petrolíferas americanas a punto de fusionarse, una investigación de la agencia federal estadounidense y un analista (Matt Damon) del sector de la energía con sede en Suiza.
  • Tasio (Montxo Armendariz, 1984). Filma. Lizarraldeko ikazkin baten bizitza.
  • Techo y comida (Juan Miguel del Castillo, 2015). Rocio langabezian dago. Ez du diru laguntzarik jasotzen, eta 8 urteko semeari jaten eman behar dio. Hilabeteak dira etxebizitzako alokairua ordaintzen ez duela, eta jabeak kaleratu egingo duela esaten dio etengabe. Lantxo txikiak baino ez ditu egiten, eta aurkitutako gauzak kalean saltzen ditu.
  • Teknopoliseko bideoak (INTERNET)
  • Terraferma (Emanuele Crialese, 2011). Filma, 88 min. Siziliatik gertu dagoen irla txiki batean bizi da Filippo gaztea, aitonarekin eta ama alargunarekin. Betidanik arrantza izan dute bizibide nagusia, baina, gaur egun, inor ezin da horri esker bizi, eta, horregatik, beste nolabait egin beharko dute aurrera bertakoek. Turismoa da zabaltzen ari den aukera berria: Filippok eta familiak bisitariei etxea alokatzea erabakiko dute. Baina turismoa ez da irla txikian gertatzen ari den aldaketa bakarra; horrekin batera, pateretan etorkinak hasi dira ailegatzen. Crialesek idatzi eta zuzendu zuen pelikula honek epaimahaiaren sari berezia irabazi zuen Veneziako Zinemaldian, eta arrakasta dezentekoa izan du Italian.
  • The Best Exotic Marigold Hotel - El exótico Hotel Marigold (John Madden, 2011). Filma. British retirees travel to India to take up residence in what they believe is a newly restored hotel. Less luxurious than its advertisements, the Marigold Hotel nevertheless slowly begins to charm in unexpected ways.
  • The big short (Adam Mckay, 2015). Filma. Wall Street. 2005. Banku handien, komunikabideen eta gobernuaren itsutasunaz baliatuko dira sistema horretako lau outsider. Aurrea hartuko diote gertatzear den finantza burbuilaren eztandari, etekinak ateratzeko asmoarekin. Horretarako, mendeko lapurreta handiena prestatuko dute.
  • The Company Men (John Wells, 2010). Filma, 113 min. Bobby Walker (Ben Affleck) amerikar ametsa bizitzen ari da, sendi polit bat eta porsche eder bat dituelarik. Lan egiten duen kopainian langilegoa murriztea erabakitzen dutenean langabezian gelditzen da Phil Woodward (Chris Cooper) eta Gene McClary (Tommy Lee Jones) bere lankideekin batera. Orduan hiru gizonek beren bizitzak eta beren eginkuzunak senar eta guraso bezala birrantolatu beharko dituzte.
  • The China Syndrome - El sindrome de China (James Bridges, 1979). Filma. A reporter finds what appears to be a cover-up of safety hazards at a nuclear power plant.
  • The east (Zal Batmanglij, 2013). Filma. Ekologisten arteko satorra. 2009ko udan zinemagile izan nahi zuten bi gaztek esperientzia berri bat probatu nahi izan zuten: uda osoa dolar bat bera ere gastatu gabe igarotzea. Filosofia bera zuen jendearekin harremanetan sartu, eta asmo eroa zena errealitate bihurtu zuten. Egungo kontsumismoaren kontrako haien gurutzada partikularra izan zen hura. Zat Batmanglij eta Brit Marling ziren bi gazte horiek, eta, orain, esperientzia horretatik ikasitako hainbat gauza East pelikulara eraman dute. Ez da dokumental bat, fikzioko lana egin dute, baina pasarte askotan 2009ko uda horretan bizitako hainbat gauza bildu dituzte zuzendariak eta aktoreak. Sarah Moss FBIko agente ohia da. Polizia utzita, Hiller Brood izeneko detektibe agentzian hasi da lanean. Enpresa handien zerbitzura egiten du lan Hiller Broodek eta laster Mossi misio delikatu bat enkargatuko diote: talde ekologista erradikal batean infiltratu eta prestatzen ari diren ekintzen berri eman beharko du. Helburu horrekin hasiko da lanean Moss, baina berehala ohartuko da gauzak ez direla batere errazak izanen. Batetik, ongi asko zaindu behar duelako bere nortasuna, eta bestetik taldekideen motibazioekiko enpatia sentitzen hasiko delako.
  • The forgotten space (Noel Burch eta Allan Sekula, 2010). Dokumentala. Se trata de un ensayo fílmico que toma como motivo recurrente al mar, un espacio por lo general olvidado y sólo tenido en cuenta cuando sucede algún desastre. Cuenta con el testimonio de ingenieros, políticos y trabajadores, pero también de todas aquellas personas cuyas opiniones son ignoradas por el sistema. Se trata de granjeros desplazados de Holanda y Bélgica, de trabajadores chinos cuyos bajos salarios son claves en el frágil equilibrio de la economía mundial, o de sobreexplotados camioneros que malviven en Los Angeles. El film, que también hace escala en la ciudad de Bilbao, es un tratado sobre la crisis a través del transporte de mercancías, que sigue el rastro de grandes cargueros de contenedores, trenes y camiones en incesante movimiento alrededor del mundo.
  • The founder (John Lee Hancock, 2016). Fima. 50eko hamarkadan, Richard eta Maurice McDonald anaiek hamburgesa jatetxe bat zuten Kalifornia hegoaldean. 30 segundotan prestatzen zituzten jatekoak. Ray Kroc izeneko Illinoiseko saltzailea harrituta geratu zen bi anaiek zuten sistema azkarrarekin, eta frankizia arrakastatsu bat irudikatu zuen bere baitan. Esan eta egin: McDonald anaien ideia bereganatu, eta egungo janari azkarraren imperio bilakatu den McDonald’s katea sortu zuen. John Lee Hancocken gidaritzapean aritu dira Michael Keaton, Laura Dern, Nick Offerman, Linda Cardellini, Patrick Wilson eta B.J.Novak aktoreak.
  • The Idiot Cycle (Emmanuelle Schick Garcia, 2009). Dokumentala. Erakusten du gai kimiko kutsagarriak inolako kontrolik gabe merkaturatzen dituzten enpresa handiak berak direla gero kutsadurak eragingo dituen kantzerrak artatzeko botikak saltzen dituztenak.
  • The Intership (Shawn Levy, 2013). Filma, 119 minutu. Berrogei urteak bete dituen langabe pare batek ez daki nora jo lan baten bila. Haien ustetan, arazoa da teknologia berrietara ezin izan direla behar bezala moldatu, eta, horregatik beragatik, abiapuntuak horixe izan behar duela erabakiko dute. Interneten dagoen enpresarik inportanteena Google dela iritzita, biak ala biak han hasiko dira bekario gisa lanean. Arazoa da enpresa horretan askoz ere prestakuntza handiago duten hogei urteko beste bekadun askorekin lehiatu beharko dutela.
  • The lost City of Z (James Gray, 2017). Filma. Percival Harrison Fawcett XX. mendeko esploratzaile handienetako bat izan zen. Haren abenturen berri ematen du filmak. Erresuma Batuko Armadako koronela da Fawcett, eta aita izango da laster. Baina Ingalaterrako Geografia Elkarteak Amazoniara joatea proposatuko dio, Brasil eta Bolivia arteko mugaren mapa egin dezan. Esploraziorako grina piztuko zaio oihanean. Hiri galdu baten zantzuak aurkitu dituela pentsatuko du han. Ingalaterrara itzultzean, ezingo du burutik kendu zibilizazio misteriotsua. Baina familiaren eta esplorazioaren artean aukeratu beharko du.
  • The Martian (Ridley Scott, 2015). Filma. Martera egindako misioan sekulako ekaitzak harrapatuko ditu hainbat astronauta. Horietako bat, Mark Watney, hiltzat joko dute, eta gainontzekoak Lurrera bueltatuko dira. Hala, planeta ezezagunean bakarrik eta baliabiderik gabe aurkituko du bere burua Watneyk. Bi lan izango ditu: lehena, NASAri bizirik dagoela jakinaratzea, eta bigarrena, balizko erreskate misioa heldu arte bizirik irautea.
  • The power of community: how Cuba survived peak oil - El poder de la comunidad: cómo Cuba sobrevivió al agotamiento del petróleo (Faith Morgan 2006). Dokumentala, 54. min. Desde principios de los años 90, un movimiento agricultor se ha difundido en Cuba, colocando a su capital de 2.2 millones de habitantes en el camino hacia la sustentabilidad. Un pequeño grupo de australianos ayudaron a este esfuerzo popular, viniendo a este país caribeño en 1993 a enseñar permacultura, un sistema basado en agricultura sustentable que usa mucho menos energía que la común. Esta necesidad de traer la agricultura a la ciudad empezó con la caída de la Unión Soviética; Cuba perdió más del 50 por ciento de sus importaciones de petróleo, gran parte de sus alimentos y el 85 por ciento de su economía de comercio. El transporte paró, se agudizó el hambre…
  • The Salt of the Earth (Win Wenders eta Juliano Ribeiro, 2013). Dokumentala. Azken 40 urteetan, Sebastião Salgado argazkilariak bizitza osoa kontinente batetik bestera bidaiatzen eman du, etengabe aldatzen joan den gizadiaren pausoei jarraituz. Azken urteetako historiako gertakari garrantzitsuenetariko batzuen lekukoa izan da: nazioarteko gatazka, gosete eta exodo askorena. Orain, gizakien esku-hartzerik gabeko lurraldeak, flora eta fauna basatiak eta egundoko paisaiak dauzkaten lurraldeak, bilatzen aritzea erabaki du, gure planetaren edertasunari omenaldia egiten dion argazkilaritza-proiektu erraldoi baten barnean. Sebastião Salgadoren bizitza eta lana azken bidaietan lagun izan zuen semeak, Julianok, eta argazkilari ere baden Wim Wendersek ezagutaraziko dizkigute.
  • The Shock Doctrine (Michael Winterbotton, 2009). Dokumentala, 78. min. Kapitalismoaren atzapar luzeak, behar dituen politikari otzanak izateko, errepresioa eta biolentzia nola erabiltzen dituen erakusten du dokumentalak. Milton Friedmanen teoria erradikalen jatorria aztertzen du Chicagoko Unibertsitatean, baita teoria horiek azken berrogei urteetan praktikan izan duten aplikazioa ere, egoera oso ezberdinak zituzten herrialdeetan; esaterako Pinocheten garaiko Txilen, Yeltsinen Errusian, Thatcherren Britainia Handian eta duela gutxiago, Afganistango eta Irakeko inbasio berrietan. The Shock Doctrine lanak agerian uzten du Friedmanen ideologiaren alderik ilunena, hain onarpen txikia izaki, torturaren eta errepresioaren bitartez baino ezarri ahal izan ez zena. Naomi Kleinek idatzitako izenburu bereko liburuan oinarrituta dago dokumental hau, eta hondamendiaren kapitalismoaren gorakada azaltzen digu: krisi garaien aprobetxamendua gobernuen eta enpresa handien aldetik, herri ahulen ekonomiak arpilatzeko.
  • __The story of stuff - Gauzen istorioa - Gauzak argituz__ (Annie Leonard, 2007). Dokumentala. EUSKARAZ ERE BADAGO (ARGIA MULTIMEDIA). AEBen datuak erabilita, kontsumo-kultura kritikatu eta egungo ekoizpen sistemaren jasanezintasuna azaltzen du Leonardek ikus-entzunezkoan.
  • The world according to Monsanto (Marie-Monique Robin, 2008). Monsanto enpresaren ibilbidea eta nondik-norakoak transgenikoen inguruan.
  • The yes men (Askoren Artean, 2003). Filma. EUSKARAZ ERE BAI. Anti-corporate activists travel from conference to conference, impersonating member of the World Trade Organization.
  • Tigers (Danis Tanovic, 2014). Filma. Benetako gertakarietan oinarritutako ekoizpen honek esne-hautsa osasun publikoaren kaltetan merkaturatzeko arazorik ez daukan enpresaren jarrera inmorala erakutsi nahi du. Horretarako enpresarentzat lanean aritu ondoren, damutu eta haren kontra egitea erabaki zuen Ayan izeneko saltzailearen historia kontatzen du (Kursaaleko proiekzioa amaitzean, bertan zegoen pakistandarrak ezin izan dio negarrari eutsi).
  • Toni Erdmann (Maren Ade, 2016). Filma. Inesek (Sandra Hüller) Bukaresten egoitza duen enpresa alemaniar batentzat egiten du lan. Bananduta dauden gurasoei lanean oso ongi ari dela esango die Shangaitik bueltan sorterrira egingo duen bisita azkarrean, eta berehala Bukarestera itzuliko da. Egun gutxira, baina, bezero garrantzitsu batentzako lanean ari dela, eguzkitako betaurrekoak eta hortzordeak daramatzan gizon bat jarriko zaio alboan; egunkaria irakurtzen ari da, eta segundo gutxira, etorri bezala aldenduko da. Gizon xelebre hori bere aita da (Peter Simonischek), eta alaba bisitatzera etorri da. Aspaldi hoztu zen haien arteko harremana, eta gazteak ez du ustekabeko bisita ongi hartuko. Baina egonaldiak apurka-apurka elkar ezagutzeko aukera emango die, eta biek ala biek, bestearengan ezagutzen ez zuten alderdi bat deskubrituko dute.
  • Toxic somalia (Paul Moreira, 2012). Dokumentala. Somaliako kostaren parean tona bat hondakin toxikoz libratzeak 2.50 $ balio du. Munduko zabortegirik merkeena da eta diru-sarrera iturri erakargarria, besteak beste, mafia italiarrarentzat. Hala ere, ehunka somaliar gaixotzen ari dira beste batzuen zaborrak kutsatuta. Hondakin nuklearrez beteriko upelek maiz Puntlandeko kostetan amaitzen dute eta hondartzak hildako arrainez josita daude. Dagoeneko bi kazetari italiar hil dira hondakin toxikoen legez kanpoko trafiko hau ikertzen.
  • Trash, ladrones de esperanza (Stephen Daldry, 2014). Filma. Slumdog Millonaire filmaren ildotik abiatu da Stephen Daldry zuzendaria azken lanean. Istorioa Brasilen dago girotuta; hango haurrekin lan egiten dute apaiz batek eta gobernuz kanpoko elkarte bateko langile batek. Raphael, Gordo eta Rat haurrak zabortegiaren inguruan bizi dira, egunen batean zerbait garrantzitsu topatzeko itxaropenarekin. Halako batean, zerbait misteriotsu aurkituko dute zabortegian. Hortik aurrera, Polizia eta lege sistematik ihes egiten saiatuko dira. Gobernuaren ustelkeria ere agerian utziko dute.
  • Tres veces veinte años (Julie Gavras, 2011). Filma. A pesar de que Adam (William Hurt) y Mary (Isabella Rossellini) se aman, de repente, deciden separarse. Tienen más de sesenta años, una edad que les permite compaginar eficazmente sus relaciones con hijos, nietos, trabajo y amigos. Pero, de repente, ambos descubren que ya han entrado en la vejez.
  • Tukkiyakar. Viaje esperanza (Natalia Diaz, 2009 ?). Dokumentala. Senegalgo etorkinen ingurukoa.
  • Uholdeak (ETB1, 2003). Dokumentala. 1983ko uholdeak.
  • Un golpe perfecto (Zach Braff, 2016). Filma. Willie, Joe eta Al lagunak erretiroa alde batera utzi eta beraien bizitzan lehenengo aldiz legearen beste aldera pasatuko dira. Krisia dela eta beraiek kontratatutako pentsio fondoak galdu dituzte. Dituzten gastuak ordaintzeko zailtasunak dituztenez beraien diruarekin gelditu den bankua lapurtzen saiatuko dira.

  • Un paseo por el bosque - A walk in The Woods (Ken Kwapis, 2015). Filma. After spending two decades in England, Bill Bryson returns to the U.S., where he decides the best way to connect with his homeland is to hike the Appalachian Trail with one of his oldest friends.
  • Una nube sobre Bhopal (Javier Linares, 2001). Dokumentala., 56 min. 1984an Bhopal hirian (Indian) gertatutako hondamendi kimiko larria agertzen du.
  • Up in the air(Jason Reitman, 2009). Filma, 109 min. Ryan Bihnghamek langileak kaleratzen dituan enpresa batean lan egiten dau eta horretarako munduan zehar bidaiatu behar dau behin eta barriro. Ryanek bidaiak maite ditu, ez dau gura bikoterik ezta umerik eta pozik bizi da holan. Baina sentimentu hori aldatzen doa emakume bat ezagutzen dauenean. Drama soziala atzean dauen ustezko komedia honetan gorabeherak dagoz.
  • Urepele-k 150 urte (KANALDUDE, 2012-07-02). Dokumentala, 54 min. Duela mende bat eta erdi, Urepele Alduderen auzo bat zen, Nafarroako erresumaren barne. Auzoa hedatuz zioan, eliza berri bat eraiki zuten eta emeki emeki Urepele herria sortu zen. Urtemuga hunen ospatzea erabaki du herriak besta bat antolatuz uztailaren 14an. Paradaz bali, Kanaldudek Urepeleko gazte multzo batekin Leihotik emanaldi bat landu du. Gazteak izan dira adinetako hiru herritarren gana, haueri galdeginez zer zakiten herriaren historioaz, zer entzun zuten beren haurtzaroan eta ze oroitzapen edo gertakari gogoan atxikitzen duten Urepele herria aipatzearekin. Angèle Harriet, Terex Roman eta Txomin Arranbidek gogotik erantzun dute gazteri. Lekukotasun hauen ondoan, bi erreportai eginak izan dira gaurko Urepelez gaurko laborantxaren eta ekonomiaren egoeraz. Erreportaien artetik, hitza eman diegu Annie Ospital ofizialeari, Iban Arregi besta komiteko lehendakariari eta Michel Ernaga herriko auzapezari. 2012ko udan egina.
  • Urrearen kimera (ETB-Elkartasunaren bideak, 2009). Dokumentala. Kolonbiako mineral meategien eragina.
  • Urte berri on, amona¡ (Telmo Esnal, 2011). Filma. Senar-emazte batzuek emaztearen ama zaharraz arduratu beharko dute.
  • Utopia (Lucho Iglesias eta Alex Ruiz, 2008). Film-dokumentala. Gure bizimoduaren 70 minutuko begirada globala da. Gizakiak dituen ohiturengatik, planetan uzten duen inpaktu ekologikoa aztertzen du, baina honi aurre egiteko ezarri diren neurriei buruz ere hitz egiten du. Horretarako, osasuna, elikadura, baliabideak edo-eta ekonomiari buruz hitz egingo duten elkarrizketa desberdinak aurkeztuko dizkigute: Vandana Shiva, Pedro Arrojo, Joaquín Araújo edo Mariano Bueno hauen artean. Beste bizimoduak ere islatzen dira.
  • Vera (Iban Aiesta, 2011-2012?). Filma. Zuzendariak transhumantziari buruz egindako ikerketa antropologikoa zinemara eramango du.
  • Wall Street (Oliver Stone, 1987). Filma. Finantzen espekulazioaren aurkako filma.
  • Wall Street: money never sleeps- Wall Street2 (Oliver Stone, 2010). Filma. Finantzen espekulazioaren aurka egin zuen jada duela 23 urte Wall Street filmarekin zuzendariak. Bankuen jardunaren, gizartearen diruzalekeriaren, kapitalismoaren zekenkeriaren aurka egiteko arrazoiak oraindik badaudela iritzita, agian inoiz baino gehiago, gainera, salaketa hari segida ematea erabaki zuen Oliver Stonek. Wall Street-en bigarren zatia filmatu eta izen deigarria eman zion film berriari: Money Never Sleeps (Dirua sekula ez da lo geratzen). Duela 20 urte bezala, Michael Douglasek antzeztu du protagonistaren rola, Gordon Gekko finantzen marrazo eta eskrupulurik gabeko espekulatzailearena. Lehen filmean egindako lanari esker lortu zuen Douglasek pertsonaia gaiztoen erregistroetarako sarbidea. Lehen zatia egin eta 23 urtera, diruaren boterearen eta familiarekiko amodioaren artean hautatu beharko du Douglasek antzezturiko pertsonaiak. Haren inguruan, diruak segitzen du jira etengabekoan; balantzeetako marra gorriak gora eta behera mugitzen diren bitartean, broker berriek hartu dute guardia zaharraren lekua. Beteranoak ez daude kontent, nonbait garai bateko arau etiko eta moralak ez baitituzte errespetatzen gazte diruzaleek. Halako batean, hondamendia etorriko da; Lehman Brothers aipatu beharrik ez da pantailan agertuko diren enpresa eta pertsonaiei izen-abizenik jartzeko. Hain zuzen ere, horixe da Wall Street honen alderdi interesgarri ia bakarra, filmak dokumental baten itxura hartzen duen momentu horiek, kapitalismo garaikidea amildegiaren ertzean egon zenekoa gogorarazteko.
  • Walls (Pablo Iraburu eta Migeltxo Molina, 2015). Dokumentala. Dokumentalean hiru harresitako irudiak azaltzen dira: Mexiko eta Ameriketako Estatu Batuen artekoa, Maroko eta Espainia artekoa, eta Zimbabwe eta Hego Afrikaren artekoa. Kamerak bi aldetan jarri dituzte egileek. Hau da, harresia gainditu nahi dutenen errealitate krudela zein harresiaren zaindarien egunerokotasuna. Kazetaritzan aritzen diren guztiek bi aldeak islatzeko ahalegina egingo balute fidagarriagoa litzateke prentsa, zin-zinez. Zinemarako Walls lanean hor da saiakera. Irudi gordinekin, pantaila zenbaitetan bitan zatituz, eta edizio lan oso txukun batekin. Nazioartean zer esana emango duen dokumentala izango da. Harresien zentzugabekeria da lanaren tesia. Harresien bi aldeetan dauden pertsonek errepikatzen duten aldarria, bakoitza beretik. Bizirik irautearen jokoan, harresiak gainditu nahi dituzten begiak. Minez. Seme-alaben etorkizun hobearen itxaropen, minez.
  • Wes Anderson, http://www.argia.eus/blogak/gaizka-izagirre/2016/09/17/wes-anderson-euskal-kostaldea-zeharkatu-nahian/
  • Who killed the electric car? (Chris Paine, 2006). Dokumentala. Documentary film that explores the creation, limited commercialization, and subsequent destruction of the battery electric vehicle in the United States, specifically the General Motors EV1 of the mid 1990s.
  • Y a-t-il trop d'avions dans le ciel ? ( Alain Lasfargues-ARTE, 2012). Dokumentala. Hegazkin gehiegi al dabil zeruan?. Grands consommateurs de pétrole et cracheurs de CO2, les avions sont-ils une menace pour la planète ? L'Union européenne prévoit que le nombre d'avions aura doublé d'ici 2020. Notre planète peut-elle supporter une telle augmentation ? Peut-il y avoir de plus en plus d'avions dans les airs sans qu'ils finissent par se percuter les uns les autres ? Si elle n'est responsable que de 2 % du total mondial des émissions de CO2, l'aviation commerciale sait qu'il va falloir faire mieux. Alors, elle se tourne vers ceux qui lui ont toujours sauvé la mise. Premièrement, la technologie, qui cherche à améliorer l'existant, ici et maintenant : de multiples petites transformations dont l'accumulation finit par produire un effet sur l'ensemble. Deuxièmement, la recherche fondamentale, qui veut inventer des solutions radicalement nouvelles, faire du passé "table rase". Le film va à la rencontre des acteurs de cette transformation qui changera radicalement notre façon de voyager.external image hit.xiti?s=440293&s2=3&p=Soci%C3%A9t%C3%A9::y_a-t-il_trop_d_avions_dans_le_ciel_?::programme&hl=21x36x18&vrn=1&lng=eu&vtag=34004&idp=2136185721041&jv=1&r=1366x768x24x24&re=1366x590&ref=
  • ¿Y si vivimos todos juntos? (Stéphane Robelin, 2011). Filma. Para no ir a parar a una residencia de ancianos, cinco viejos amigos deciden empezar a vivir juntos; a ellos se une un joven estudiante de etnología cuya tesis se centra en el estudio de la población anciana.
  • Yo, el Aragón (Labrit Multimedia, 2014). Dokumentala. Gidoilaria eta zuzendaria: Gaizka Aranguren. Ni, Aragoi dokumentalak ibaia lehenengo pertsonan aukezten du eta bere lurraldetik ibilbide bat eginez, tokiko testigantzen bidez geure bizitzari ematen dion ondare natural, kultural eta materiagabera hurbiltzen gaitu. Ibaiaren inguran dagoen bizitzari hurbilduko gatzaizkio. 40 minutuko dokumentalak, Arga beherea ere barne, 23 lekukotasun zuzen ditu, azken 80 urteotan ibaia eta ertzeko herrien harremana azaltzen duena.
  • __Ximeneiak__ (Goizeder Urtasun, 2008). Dokumentala. 1970etik gaur egun arteko langile mugimenduaren inguruan hitz egiten du.
  • Zinabad (Guillermo F. Florez eta Paul-Antoine Lemaille, 2010). Dokumentala. Kapitalak, Mumbai Indiako megalopolisa, global class delakoarentzat erreferentzia bihurtu nahi du. Horretarako, miserableak, biztanleriaren %60a 14 milioi dituen hirian, urbea egunero aurrera eramatearekin aski dute. Jendetza hori hiriko kontsumo zirkuituetan sartzea ere ez dute behar. Aski dute baldintza lotsagarrien menpe produzitzea eta arazorik sortu gabe hiltzen jarraitzea.
  • Zuhaitz motzak, bizimodu baten ahotsak
  • Zuhaitza (ARGIA MULTIMEDIA, 2013ko urtarrila). Neguak errausturiko zelai baten erdian, inguruko familia bat etxea berotzeko buruhaustea nola argitu nahian da. Azken zuhaitza da irtenbide bakarra. Gidoia eta zuzendaritza: Lucas Schiaroli Iraupena: 10 min. Aktoreak: Nestor Rosso / Ana Marcela Farías / Ana Ré / Octavio Ré.